Oorzaak ongeluk "technisch falen'

AMSTERDAM, 6 OKT. Er bestaan steeds sterkere aanwijzingen dat technische mankementen de oorzaak zijn geweest van de vliegramp in de Bijlmermeer. Luchtvaartdeskundigen achten andere mogelijkheden, zoals een "vogel-aanvaring' of sabotage op het zwaar beveiligde vrachtplatform van El Al op Schiphol, minder aannemelijk.

Zij beschouwen het verlies van beide motoren als beslissend voor het ongeluk van zondagavond. Hierdoor zouden hydraulische systemen zijn uitgevallen, waardoor het vliegtuig tenslotte onbestuurbaar werd. Waarom het vliegtuig de twee rechtermotoren heeft verloren is onduidelijk. De Amerikaanse vliegtuigfabrikant Boeing heeft gisteren 69 luchtvaartmaatschappijen verzocht bij vliegtuigen uit de 747-serie de borgpinnen van de motorophanging te controleren. De KLM bevestigt hiervan een aankondiging te hebben ontvangen.

Het ongeluk in de Bijlmer zou grote gelijkenis vertonen met een ongeluk met een Boeing 747 in vrachtuitvoering van China Airlines, vorig jaar december in Taiwan. Dat verloor vlak na de start twee motoren aan de rechtervleugel en stortte neer in zee. De vijf bemanningsleden verloren daarbij het leven. De motoren werden teruggevonden, maar niet de stalen borgpinnen waarmee de motoren aan de vleugel zijn bevestigd.

Een woordvoerder van Boeing zei gisteren dat het verband tussen de borgpinnen en beide ongelukken niet is aangetoond. Boeing zegt dat de afgelopen zeven jaar 15 keer “onregelmatigheden” zijn geconstateerd in de borgpinnen. De KLM zei vanochtend “incidenteel” borgpinnen te hebben vervangen. Volgens luchtvaartdeskundigen in Taipeh is in de zee ten noorden van Taiwan inmiddels een zoekoperatie begonnen naar de borgpinnen. De vliegtuigfabrikant zegt dat hij al sinds de zomer plannen had om luchtvaartmaatschappijen te vragen inspecties uit te voeren naar de ophanging van de motoren.

Volgens de Israelische krant "Hadashot' is boven Amsterdam twee jaar geleden een deel van de vleugel van de zondag neergestorte Boeing afgebroken. De krant meldt dat de zaak in de doofpot is gestopt omdat er geen slachtoffers waren. Het vleugeldeel zou door de politie in een park in Amstelveen zijn gevonden. De Amstelveense politie bevestigde vanochtend dat zij inmiddels onderzoek doet naar dit incident.

Het voorval gebeurde op 3 kilometer van de luchthaven toen het toestel snel hoogte verloor. De piloot slaagde er in het toestel veilig aan de grond te zetten. Volgens de Israelische krant hebben de Nederlandse autoriteiten toen nadrukkelijk geen ruchtbaarheid willen geven aan het incident. De Rijksluchtvaartdienst (RLD) zegt niets te weten van het incident twee jaar geleden.

Pag.3: El Al-vliegtuig trilde hevig

Na aanvankelijke ontkenningen heeft gisteren Rafi Har-Lev, de directeur van El-Al bevestigd dat zich drie jaar geleden met de op Amsterdam neergestorte Jumbo bij het opstijgen in New-York ernstige moeilijkheden hebben voorgedaan. Het probleem schuilde in het voorste landingsgestel als gevolg waarvan de Jumbo enorm ging trillen. Boeing zou het mankement tegen “aanmerkelijke kosten” hebben gerepareerd.

Het Israelische blad Maariv haalde gisteren onderhoudsmonteurs van El Al aan die het vliegtuig als “problematisch omschreven”. Het toestel schudde en rammelde hevig. Volgens de onderhoudsmonteurs was een ongeluk onvermijdelijk. Het El Al-kantoor in New York geeft geen enkel commentaar op de gebeurtenissen met de neergestorte Boeing 747. Van het onderhoudsteam van El Al op JFK was de supervisor, Martha Makrin, niet aanwezig, zij was nog met vakantie. Het team bestond daarom, tegen de voorschriften in, uit slechts drie onderhoudsmonteurs. Maariv had geschreven dat dat herhaaldelijk ex-werknemers in New York kort gedingen tegen het bedrijf hadden aangespannen wegens onder meer mismanagement en lastigvallen door seksuele toespelingen.

De voorzitter van de Israelische vliegersorganisatie Gideon Dror maakte gisteren bekend dat een El-Al vracht-jumbo enkele maanden geleden tijdens de start op de grond in ernstige moeilijkheden raakte toen vogels een van de motoren binnenvlogen. De Israelische piloot slaagde erin het zwaar beladen vliegtuig op nippertje aan het einde van de landingsbaan tot stilstand te brengen. Maariv meldde gisteren dat de gezagvoeder Jitschak Fuchs, die ook de op Amsterdam gevallen Jumbo vloog, toen door een losgeraakte computer in de cockpit werd gewond.

De controle van de borgpinnen bij motoren is volgens de KLM een “omvangrijk karwei”, omdat de motoren van de vleugels moeten worden verwijderd. De KLM zegt voor deze controle speciaal gereedschap te hebben ontwikkeld waardoor de motoren aan de vleugel kunnen blijven hangen. “Zodoende nemen wij de controle van de borgpinnen mee in het reguliere onderhoud”, aldus KLM-woordvoerder Baars.

Boeing gelast de controle op de 747-vliegtuigen van het type 100, 200 en 300, uitgerust met Rolls Royce- of Pratt and Whitney-motoren. De 100-serie omvat vliegtuigen ouder dan 20 jaar, de 200-serie vliegtuigen tussen de 15 en 20 jaar oud. De 300-serie - bekend door het langere bovendek - is aan het begin van de jaren tachtig op de markt gebracht. Toestellen van de 400-serie zijn van de controle uitgesloten, vermoedelijk omdat ze niet ouder zijn dan twee jaar. De KLM bezit geen 747-vliegtuigen uitgerust met Rolls Royce- Pratt and Whitney-motoren. De Boeing 747 van El Al was uitgerust met Pratt and Whitne-motoren, evenals de Boeing van China Airlines die vorig jaar december in zee neerstortte.

Luchtvaartdeskundigen noemen het onwaarschijnlijk dat een in een motor geraakte vogel de oorzaak is geweest van de ramp met het El Al-vrachtvliegtuig. Zogeheten bird strikes treden regelmatig op tijdens het starten van Schiphol.