Daklozen jouwen wandelaars uit

UTRECHT, 6 OKT. Rond middernacht komt een groepje van twintig mensen, omringd door fotografen en journalisten, in de regenachtige Utrechtse binnenstad aan bij het passantenverblijf "Het Snurkhuis'. Vier daklozen staan bij het hek en stoten apegeluiden uit. Met het slaken van hun "oe,oe,oe'-kreten maken ze duidelijk dat ze zich als dieren behandeld voelen.

"Al wandelende jezelf in de positie van de buitenslapers te verplaatsen'. Met dat doel waren de twintig wandelaars op pad gegaan. De tocht door de Utrechtse binnenstad was een solidariteits-actie "tegen de tweedeling in Europa en Nederland', aangevoerd door dominee Heijkoop, directeur van het Vrijzinnig Protestants Centrum. In het kader van Wereld Habitat Dag, uitgeroepen door het Habitat Centrum van de Verenigde Naties, had in verschillende andere Europese steden eenzelfde tocht plaats.

Maar de buitenslapers hadden geen boodschap aan een solidariteitsmars. “Ze praten over ons, zonder dat we zelf commentaar mogen geven”, zegt Addy, een 23-jarige dakloze. Volgens hem wordt er al jaren van alles beloofd voor de groep van vier- tot zevenhonderd thuislozen in Utrecht, maar wordt er niets nagekomen. “De mensen willen alleen iets doen aan hun eigen schuldgevoel.”

De tocht voerde van de Nieuwe Gracht, via het Domplein, Neude en de Ganzenmarkt naar het Utrechtse stadhuis. Lopend door de bijna verlaten straten, trokken de wandelaars de aandacht van toevallige fietsers en slenterende wandelaars.

Bij het stadhuis staken de deelnemers in de regenachtige nacht om tien over twaalf een kaars aan en ontvouwden een spandoek. Het groepje wandelaars bestond voor het grootste deel uit vrijwilligers van het Vrijzinnig Protestants Centrum en mensen die professioneel met daklozen te maken hebben.

Op de nachtwandeling is veel kritiek geuit. Rob Dekker, voorzitter van de Landelijke Vereniging van Thuislozen, verweet dominee Heijkoop enkele dagen tevoren in de pers "apies te gaan kijken'. De uitleg van Heijkoop dat er geen “excursie langs buitenslapers” zou worden gehouden en dat de privacy van de dak- en thuislozen niet werd geschonden, was voor hem niet voldoende. Volgens Dekker heeft de wandeling geen enkel effect voor de dak- en thuislozen. “Iedereen weet al lang hoe slecht de situatie is.”

Een discussie-avond die aan de wandeling voorafging, werd bezocht door ongeveer honderd mensen. Er hadden felle discussies plaats tussen politie, welzijnswerkers en het publiek over de vraag hoe dak- en thuislozen weer een plaats in de maatschappij kunnen vinden. De enkele aanwezige daklozen waren van mening dat de Wereld Habitat Dag de dak- en thuislozen zelf niets oplevert. Aan de tocht door nachtelijk Utrecht deden zij dan ook niet mee. “Ik ken de route tenslotte al”, zegt de dakloze Addy. “Ik loop het twintig keer per dag.”