Autonomie van piloten langere tijd betwist

DEN HAAG, 6 OKT. Schiphol en de Rijks Luchtvaartdienst (RLD) moeten “absolute zeggenschap” hebben over het gedrag van piloten tijdens het landen en opstijgen van vliegtuigen. Dat is het standpunt van de Stichting Natuur en Milieu, die dat al in juni aan de Tweede Kamer voorlegde. PvdA-woordvoerder Van Gijzel vindt nu dat de Kamer zich opnieuw over deze kwestie moet buigen.

Volgens Natuur en Milieu-medewerker J. Fransen was de ramp met de Israelische Boeing 747, afgelopen zondag, aanmerkelijk minder catastrofaal verlopen indien de piloot van het toestel het advies van de verkeersleiding Schiphol had opgevolgd. De verkeersleiding bood de piloot van de in moeilijkheden verkerende El Al-Boeing de Kaagbaan aan. De piloot verkoos echter de Buitenveldertbaan voor een noodlanding. Volgens Natuur en Milieu had het toestel minder risico gelopen op bebouwing te crashen als de piloot het advies van de verkeersleiding had opgevolgd.

De luchtverkeersleiding spreekt de visie van Natuur en Milieu tegen. Volgens Th. Croon, hoofd Luchtverkeersbeveiliging zou ook in geval van een keus voor de Kaagbaan de kans hebben bestaan dat het toestel op een bebouwde kom was gecrasht.

Fracties in de Tweede Kamer willen zich hierover nog niet uitlaten. Volgens Van Gijzel (PvdA) heeft het parlement indertijd ervoor gekozen de piloot verregaande bevoegdheden te geven omdat deze verantwoordelijk is voor het toestel en het beste kan overzien wat er aan de hand is. Hij voegt daar aan toe dat de verkeersbegeleidingsdienst anderzijds het beste kan inschatten over welk soort gebied - bebouwd of onbebouwd - het toestel vliegt: “Dat is een constant spanningsveld. Op dit soort vragen zullen we zeker nog terugkomen.”

Evenals de meeste andere Kamerleden vindt Van Gijzel het evenwel niet gepast om zo kort na de ramp, bij de huidige stand van het onderzoek, nadere uitlatingen te doen.

Volgens Wolffensberger (D66) is de kwestie onlangs in de Kamer aan de orde geweest en heeft D66 zich toen achter “het primaat van de gezagvoerder geschaard”. Jorritsma (VVD) laat weten dat een en ander “volgens de internationale regels is gedekt”.

Natuur en Milieu wees er de Kamer - in een reactie op de voorgestelde wijziging van de Luchtvaartwet - afgelopen juni op dat “de exploitant (Schiphol, red.) bevoegdheden moet hebben om een dreigende overschrijding (...) van regels te voorkomen. (...) Nu laten piloten zich door niets reguleren. De piloot moet dus een ondergeschikte positie krijgen en de openstelling van de luchthavens moet te allen tijde zijn geclausuleerd”, aldus Natuur en Milieu in juni. Medewerker Fransen benadrukt dat zijn organisatie destijds deze opmerkingen maakte om de geluidsoverlast voor omwonenden in te dammen. “Veiligheid is daarvan een afgeleide”, aldus Fransen. “Wij hadden het wel in ons hoofd, maar noemden het niet expliciet, omdat daarvoor in de politiek toch geen enkele belangstelling bestond.”