Mozambique: na zestien jaar een vredesverdrag

ROME, 5 OKT. Na meer dan twee jaar van moeizame onderhandelingen hebben president Joaquim Chissano van Mozambique en Afonso Dhlakama, leider van de rebellenbeweging Renamo, gisteren in Rome een vredesakkoord ondertekend. Het akkoord moet een eind maken aan een burgeroorlog die zestien jaar heeft geduurd en een miljoen Mozambikanen het leven heeft gekost.

Het akkoord, dat in aanwezigheid van een groot aantal Afrikaanse leiders werd getekend in het Italiaanse ministerie van buitenlandse zaken, voorziet in een staakt-het-vuren, dat ingaat zodra het Mozambikaanse parlement later deze week het akkoord heeft geratificeerd. Het voorziet bovendien in de schepping van een nieuwe militaire structuur in Mozambique door de vorming van een slechts 30.000 man tellend leger, dat voor de helft uit de bestaande strijdkrachten en voor de andere helft uit Renamo-eenheden wordt geselecteerd. Binnen een maand na de ratificatie moeten de regeringsmilitairen zich op 29 verzamelpunten melden om te worden ontwapend; voor de Renamo-troepen zijn twintig van zulke verzamelpunten vastgesteld. VN-troepen zullen het bestand controleren en bij de verzamelpunten voedsel uitdelen. Binnen dezelfde periode van een maand moeten alle Zimbabweaanse troepen, die de afgelopen jaren het Mozambikaanse leger hebben bijgestaan in de strijd tegen Renamo en twee voor Zimbabwe vitale corridors naar de Indische Oceaan hebben bewaakt, het land hebben verlaten. De ontmanteling van alle gewapende eenheden moet binnen een half jaar zijn voltooid. Binnen een maand moet een internationale conferentie van alle donorlanden beginnen om te praten over de wederopbouw van het verwoeste Mozambique.

Chissano sprak tijdens de ceremonie in Rome van “een nieuw tijdperk” voor Mozambique: “Op dit ogenblik krijgt het Mozambikaanse volk het kostbaarste en meest nobele geschenk: dat van vrede.” Na de ondertekening omarmden Chissano en Dhlakama elkaar.

Tot het laatste moment is de ondertekening onzeker gebleven. Een dag voordat hij naar Rome zou vertrekken meldde Dhlakama zich af: hij had op de valreep nog allerlei bezwaren tegen het akkoord, waarin teveel onduidelijkheden zouden voorkomen. Slechts na zware diplomatieke druk van Zuid-Afrika, zijn belangrijkste steunpilaar, was hij alsnog bereid naar Rome te komen. In Rome aangekomen, bleef hij bij zijn weigering. De Italiaanse diplomaten, die bemiddelen tussen Chissano's Frelimo en Dhlakama's Renamo, praatten urenlang op de rebellenleider in . Pas zaterdagavond laat werd deze overgehaald zijn handtekening onder het akkoord te zetten. Volgens Zuidafrikaanse diplomaten was Dhlakama gaan twijfelen door de nederlaag die de Angolese rebellenleider Jonas Savimbi heeft geleden in de vrije verkiezingen in Angola. (AFP, Reuter)