Lijntrekkerij Spasski om overwerk te verijdelen

AMSTERDAM, 5 OKT. Twee remises dit weekeinde in Belgrado in de tweekamp tussen Bobby Fischer en Boris Spasski. Na vijftien partijen is de stand nog steeds 5-3 voor Fischer. De veertiende partij, die zaterdag werd gespeeld, had weinig te betekenen. Weer de variant van het aangenomen damegambiet die ook in de vierde en de zesde partij op het bord was gekomen. Uit die twee partijen had Fischer met enig geluk een half punt gehaald, maar nu liet hij zien dat Spasski's opstelling werkelijk zo onschuldig is als steeds werd aangenomen. Het interessantste moment kwam toen Fischer remise aanbood, nog in het eerste uur. Het matchreglement zegt, dat als een partij minder dan een uur duurt, er onmiddellijk een nieuwe begonnen moet worden. Fischer zei dus eigenlijk: laten we ophouden met dit vervelende partijtje en een echte beginnen. Spasski had weinig zin in twee partijen op één dag, dus rekte hij het nog even, maar remise was onvermijdelijk.

De vijftiende partij van gisteren was veel spannender. Fischer verraste door de Catalaanse opening te spelen. Dat had hij slechts één keer eerder gedaan, toen hij veertien jaar was, in het Amerikaanse kampioenschap. De stelling die gisteren na tien zetten ontstond was bekend uit de negentiende matchpartij Kortsjnoj-Karpov uit 1978. Oudere schaakliefhebbers herinneren zich dat dit de eerste partij was waarbij in saffraankleurige rokken geklede goeroes Kortsjnoj hielpen door knielend en biddend het boze oog van de Russische parapsycholoog Zoechar te neutraliseren. Spasski deed het slechter dan Karpov indertijd en bleef met zwakke pionnen zitten. Fischer zei achteraf: “Ik dacht dat ik positioneel gewonnen stond, maar Spasski vond een fantastische mogelijkheid om tegenspel te houden.” Een verrassend stukoffer namelijk. Ook daarna had Fischer misschien op winst kunnen blijven spelen, maar hij koos voor veiligheid en overzichtelijkheid en wikkelde af naar remise door eeuwig schaak.

Wit Spasski- zwart Fischer, veertiende partij.

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 d5xc4 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. e2-e3 e7-e6 5. Lf1xc4 c7-c5 6. 0-0 a7-a6 7. d4xc5 Dd8xd1 8. Tf1xd1 Lf8xc5 9. b2-b3 b7-b5 10. Lc4-e2 Lc8-b7 11. Lc1-b2 Pb8-d7 12. Pb1-d2 0-0 In de zesde partij speelde Fischer 12...Ke7. Hij ontsnapte toen maar net aan een nederlaag. 13. Ta1-c1 Tf8-c8 14. h2-h3 Kg8-f8 15. Kg1-f1 Kf8-e7 16. Pf3-e1 Lc5-d6 17. a2-a4 Lb7-c6 18. a4xb5 a6xb5 19. Tc1-c2 Tc8-c7 Er is weinig meer aan de hand. 20. Td1-c1 Ta8-c8 21. Le2-f3 Lc6xf3 22. Pd2xf3 e6-e5 23. Tc2xc7 Tc8xc7 24. Tc1xc7 Ld6xc7 25. Pe1-c2 Pf6-e4 26. Pc2-a3 b5-b4 27. Pa3-c4 f7-f6 28. Pf3-e1 Pd7-c5 29. Pe1-c2 Pc5xb3 30. Pc2xb4 Pb3-d2+ 31. Pc4xd2 Pe4xd2 32. Kf1-e2 Pd2-c4 Remise.

Wit Fischer-zwart Spasski, vijftiende partij.

1. c2-c4 e7-e6 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. g2-g3 d7-d5 4. Lf1-g2 Lf8-e7 5. 0-0 0-0 6. d2-d4 Pb8-d7 7. Pb1-d2 b7-b6 8. c4xd5 e6xd5 9. Pf3-e5 Lc8-b7 10. Pd2-f3 Tot hier Kortsjnoj-Karpov, Baguio 1978. Na 10...c5 11. b3 a5 had zwart prettig spel. 10... Pf6-e4 11. Lc1-f4 Pd7-f6 12. Ta1-c1 c7-c5 13. d4xc5 b6xc5 14. Pf3-g5 Een sterke zet. Wit krijgt druk tegen zwarts pionnen. 14...Pe4xg5 15. Lf4xg5 Pf6-e4 16. Lg5xe7 Dd8xe7 17. Lg2xe4 d5xe4 Ook na 17...Dxe5 18. Lf3 zou zwart het niet makkelijk hebben. Spasski speelt agressief en riskant. 18. Pe5-c4 e4-e3 19. f2-f3 Niet 19. Pxe3 De4 19...Ta8-d8 20. Dd1-b3 Tf8-e8 21. Tc1-c3 Lb7-d5 22. Tf1-c1 g7-g6 23. Db3-a3 Wit kon nog niet meteen toeslaan, want 23. Txe3 Lxc4 24. Txe7 Lxb3 leidt tot remise. Nu echter lijkt zwart zijn zwakke pionnen niet goed meer te kunnen verdedigen, bijv. 23...Lxc4 24. Txc4 Td2 25. Te4 Dd7 26. Txe8+ Dxe8 27. Txc5 Txe2 28. Dc3 Td2 29. Tc8 Td8 30. Txd8 Dxd8 31. Dxe3 met goede winstkansen.

23...Ld5xf3! Plotselinge verscherping van de strijd. 24. e2xf3 e3-e2 25. Tc1-e1 Td8-d1 26. Kg1-f2 Td1xe1 27. Kf2xe1 De7-d7 Dreigt 28...Dd1+ en 28. Td3 gaat niet wegens 28...Dh3 29. Pe3 Txe3 28. Da3-b3 Dd7-h3 29. Pc4-e3 Dh3xh2 30. g3-g4 Leidt tot een snelle remise. 30. Db5 is hier als versterking aangegeven. Na 30...Dxg3+ 31. Kxe2 Dg2+ 32. Ke1 Te6 zou Spasski tegenkansen houden. 30...Te8-b8 Nu kan wit pion b2 niet dekken: 31. Dc2 Txb2 32. Dxb2 Dg1+ 33. Kxe2 Dh2+ en zwart wint de dame. 31. Db3-d5 Tb8xb2 32. Dd5-d8+ Kg8-g7 33. Pe3-f5+ g6xf5 Remise, wit moet eeuwig schaak houden.