Geen restricties voor raketten Nederlandse marine na incident

DEN HAAG, 5 OKT. De Koninklijke Marine vindt het overbodig extra maatregelen te nemen ter beveiliging van het raketsysteem Seasparrow, waarmee dertien operationele Nederlandse fregatten zijn uitgerust.

De Amerikaanse marine besloot dit weekeinde de inzetbaarheid van de Seasparrow-luchtdoelraketten op alle daarmee uitgeruste schepen te beperken, nadat het Amerikaanse vliegdekschip Saratoga tijdens een oefening in de Egeïsche Zee donderdag twee Seasparrows afvuurde, waarvan er een de brug van de Turkse onderzeebootjager Muavenet trof. Daarbij vielen vijf doden, onder wie de kapitein van het Turkse schip, en raakten vijftien opvarenden gewond.

Volgens woordvoerders van de Amerikaanse marine zullen “sommige onderdelen die noodzakelijk zijn voor het afvuren worden verwijderd”. De opperbevelhebber van de Amerikaanse marine, admiraal Frank Kelso, heeft een onderzoek naar het functioneren van de Seasparrow aangekondigd, dat “alle procedurele en technische aspecten” moet omvatten. Hoe de luchtdoelraket het Turkse schip heeft kunnen raken is nog onduidelijk. Volgens The Washington Post is het incident een gevolg van “een vergissing op plaatselijk niveau”. De bemanning van een raketbatterij zou deze hebben geactiveerd, zonder dat daarvoor een algemene instructie zou hebben bestaan. Het incident zou het eerste in zijn soort zijn.

De Nederlandse marine ziet “geen aanleiding om restricties op te leggen aan de Seasparrow”, dat behoort tot de standaarduitrusting van de dertien operationele Nederlandse fregatten, omdat het afvuren van een Seasparrow op Nederlandse schepen zowel “technisch als procedureel anders geschiedt dan bij de Amerikaanse marine”. De Nederlandse Seasparrows kennen volgens een woordvoerder “verschillende sloten die achter elkaar moeten worden geopend”, waardoor een incident zou zijn uitgesloten.

De Seasparrow is bedoeld om marineschepen te beschermen tegen vijandelijke vliegtuigen en laagvliegende kruisraketten. De raket richt zich op radargolven die het moederschip uitzendt en door het doel worden weerkaatst. Het wapen heeft een bereik van zo'n vijftien kilometer. Het is sinds 1973 - in uiteenlopende versies - in gebruik bij alle NAVO-marines en bij Japan. Het wordt toegepast op de twee Nederlandse geleidewapenfregatten; twee luchtverdedigingsfregatten, acht standaardfregatten en acht M-fregatten, waarvan nu één exemplaar in gebruik is.

Onze correspondent in Turkije voegt hier aan toe: In de Turkse media is de afgelopen dagen geërgerd gereageerd op het incident. Hoewel een officieel onderzoek is ingesteld, wantrouwen de media het idee dat raketten per ongeluk werden afgevuurd. De populaire krant Sabah (Morgen) schreef: “een dergelijk ongeluk behoort niet te gebeuren”. De grootste krant, Hürriyet (Vrijheid), vroeg zich af “hoe de dodelijke raketten konden worden afgevuurd”.

De leider van de ultra-nationalitische Welvaartspartij, Necmettin Erbakan, riep zelfs op om “de ethnische achtergrond van de Amerikaanse mariniers bekend te maken die de verantwoordelijkheid hadden over de controlekamer van het vliegdekschip Saratoga”, vanwaar de raketten vrijdagnacht werden afgevuurd. Erbakan sloot de mogelijk niet uit dat deze wellicht van Armeense of Greekse originie zijn, wat volgens hem zou wijzen op een internationale samenzwering tegen Turkije gedurende de jaarlijkse NAVO-oefening.