Scholastische knoop

Bij het lezen van het artikel van redacteur Bram Pols "De Heer kastijdt hen die Hij liefheeft' (NRC Handelsblad, 23 september), raakte ik onder de indruk van de perfect scholastische, ragfijne logica van de orthodoxe theologen. De edele kunst van het subtielste haarkloven is dus toch niet uit onze cultuur verdwenen.

Vooral het kunnen onderscheiden tussen zulke diepe begrippen als oordelen en slagen getuigt van een bijna bovenmenselijke scherpzinnigheid van geest. Als met zulk intellectueel geschut argumenten tegen vaccinatie worden ingebracht, is verweer nutteloos; men kan slechts met gepaste nederigheid en bewust van eigen onvolmaaktheid proberen mee te redeneren. De vaccinatie-apologist heeft slechts dan een kans van slagen. En dan kan men de mogelijkheid opperen dat het wel eens tot de oordelen van de Heer behoord heeft om de geesten van de theologen in kwestie zodanig vertroebeld te laten zijn dat hun vermogen tot juist oordelen tot de slagen behoort.

Een theoloog kan er dus in feite nooit zeker van zijn of hij bij de beoordeling van situaties goed beslagen ten ijs komt. Het zou wel eens tot de fatale misslagen kunnen behoren om zelfs daarover en zeker over andere zaken een oordeel te durven vellen. Het zou van wijsheid getuigen om voor alle zekerheid oordelen dan maar aan anderen over te laten. Bovendien laat de hierboven aangestipte mogelijkheid het zelfs toe om via ingrepen slagen van oordeelonvermogen weer proberen teniet te doen. Ten slotte zou het ook nog kunnen gebeuren dat, verbijsterd door het besef van die mogelijkheid, theologen het besluit nemen om daarover in een afgelegen, statig pand ter discussie samen te komen. Het is in dat geval te voorzien dat het tijden zal duren voor men uit die scholastische knoop geraakt zal zijn, tijd genoeg om een metersdikke en hoge muur om het verblijf op te trekken.

    • Ben A.G. Andrean