Kasparov heeft een goede neus voor talent

Bedreigd zal Kasparov zich niet voelen, maar het is toch vervelend voor hem, die match van Fischer en Spasski om het zogenaamde wereldkampioenschap.

Al jaren probeert Kasparov de Verenigde Staten te winnen voor het schaken. Daar liggen de rijke velden die nog nauwelijks ontgonnen zijn. New York 1990 was het begin van de campagne. Los Angeles 1993 moest het vervolg zijn. Het gaat niet door. Kasparov zegt dat het komt doordat het gemeentebestuur na de onlusten van dit jaar zijn geld aan de bestrijding van sociale misstanden wil besteden en niet aan een match om het wereldkampioenschap schaken. Las Vegas lukte ook niet. Waarschijnlijk wordt het Canada, veel minder aantrekkelijk voor Kasparov.

En bij al die tegenslagen komt Fischer nu ook nog de boel bederven. Kasparov beweert dat hij wereldkampioen is. Fischer ook. Hoe moeten de Amerikaanse sponsors uitmaken wie de echte is? Ze zullen geneigd zijn voor het vaderlandse produkt te kiezen, hierin gesteund door de Amerikaanse Senaat, die een paar jaar geleden in een vlaag van krankzinnigheid een motie aannam waarin was vastgelegd dat Fischer nog steeds wereldkampioen schaken is. Van Kasparov kunnen ze nauwelijks de naam onthouden. Misschien hebben ze een vaag idee dat er in Rusland een zekere Karpokarov rondloopt die nu al vijf matches tegen zichzelf heeft gespeeld, omdat zijn rechtmatige tegenstander Fischer door misdadigers was gediskwalificeerd.

Op weg van Moskou naar Amerika, voor nieuwe onderhandelingen, stapte Kasparov even uit in Helsinki om aanwezig te zijn bij het toernooi dat hij daar had georganiseerd. Het was het eerste grote evenement van Chess Union International, een soort vakbond van voornamelijk Oosteuropese schakers, opgericht door Kasparov als tegenhanger van de Grandmasters Association. Die GMA was ook een kindje van Kasparov, maar hij heeft het verstoten. Het ligt nu al een jaar in coma, en Kasparov lijkt besloten te hebben het uit zijn lijden te verlossen door de inkomstenbron af te snijden. De GMA zou een percentage krijgen van het prijzengeld van de volgende wereldkampioensmatch. ""Geef dat geld maar aan mij, ik weet er wel een leuke bestemming voor, waar de schaakprofs wat aan hebben,'' heeft Kasparov in een interview gezegd. Er kan inderdaad niet ontkend worden dat hij het een en ander doet voor zijn mensen.

Dat toernooi in Helsinki werd betaald door de Amerikaanse groep Intermark, die ook Kasparovs wereldkampioensmatch wil organiseren. Er waren 116 deelnemers, Russische en ex-Russische vakbondsleden, Finnen en vier buitenstaanders, onder wie Loek van Wely, die hier zijn tweede grootmeesterresultaat haalde. Winnaar werd een onbekende Rus, Neverov, die op voorspraak van Kasparov aan het toernooi had mogen meedoen. Een goede neus voor talent. Dit jaar zorgde Kasparov er voor dat de toen zestienjarige Vladimir Kramnik in het Russische Olympiadeteam kwam, en die werd de held van de Olympiade.

Er was een redelijk prijzenfonds van 50.000 dollar, maar dat ook dan niet alles voor iedereen botertje tot de boom is, kan geïllustreerd worden door het lot van Michail Goerevitsj. Hij verloor in de eerste en de laatste ronde, won geen prijs, maar moest wel zijn reis uit België en een toeslag voor zijn eenpersoonskamer betalen. Zelfs iemand die twintigste op de wereldranglijst staat, moet tegenwoordig af en toe toernooien spelen waar hij alleen maar geld verliest.

Wit Sjerbakov-zwart Goerevitsj

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Dd1-c2 c7-c5 5. d4xc5 Lb4xc5 6. Pg1-f3 Dd8-b6 7. e2-e3 Db6-c7 8. a2-a3 a7-a6 9. Lf1-d3 Lc5-e7 10. 0-0 d7-d6 11. b2-b4 b7-b6 12. Lc1-b2 Lc8-b7 13. Dc2-e2 Pb8-d7 14. h2-h3 0-0 15. e3-e4 Tf8-d8 16. Ta1-c1 Ta8-c8 17. De2-e3 Dc7-b8 18. Pc3-e2 a6-a5 19. Tf1-d1 a5xb4 20. a3xb4 Le7-f8 21. Pe2-g3 Lb7-c6 22. e4-e5 d6xe5 23. Pf3xe5 Lc6-a4 24. Td1-e1 Lf8xb4

Zie diagram 1

Na deze onvoorzichtige zet eindigde het toernooi voor Goerevitsj met een verschrikkelijk onweer. 25. Pe5xd7 Pf6xd7 26. Pg3-h5 Met beslissende aanval. Het punt g7 kan niet meer gedekt worden. Na 26...g6 komt 27. Lxg6 hxg6 28. Dh6. 26...Lb4-f8 27. Lb2xg7 Lf8xg7 28. De3-g5 Kg8-f8 29. Te1xe6 Nog een nare verrassing. Na 29...fxe6 30. Dxg7+ Ke8 31. Lxh7 gaat zwart mat. 29...Db8-e5 30. Te6xe5 Lg7xe5 31. Tc1-e1 Met enige grimassen die duidelijk moesten maken dat Goerevitsj het hier op moest geven. 31...Td8-e8 32. Dg5-h6+ Kf8-e7 33. f2-f4 Zwart gaf op.

In Linares werd de afgelopen weken een match gespeeld tussen Anand en Ivantsjoek. Organisator Rentero wil er een traditie van maken: ieder jaar twee jonge wereldkampioenskandidaten, "de wereldkampioenschapsmatch van de toekomst'. Anand won verrassend met 5-3, hij won de eerste, tweede en achtste partij, Ivantsjoek de zevende. Volgens de persbureaus waren er 24 toeschouwers, maar het geringe aantal werd goedgemaakt door de eminentie van sommige: Botwinnik, Smislov en Campomanes.

Wit Ivantsjoek-zwart Anand, eerste partij.

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 Pb8-c6 6. Lc1-g5 e7-e6 7. Dd1-d2 a7-a6 8. 0-0-0 h7-h6 9. Lg5-e3 Pc6xd4 10. Le3xd4 b7-b5 11. f2-f3 Dd8-a5 12. a2-a3 e6-e5 13. Ld4-e3 Lc8-e6 14. Kc1-b1 Lf8-e7 15. g2-g4 Een goede zet voor het middenspel, maar als hij zich een zet later gedwongen voelt om tot het eindspel over te gaan, is het een aanknopingspunt voor zwarts aanval. 15...Ta8-b8 16. Pc3-d5 Da5xd2 17. Pd5xf6+ g7xf6! 18. Td1xd2 h6-h5 19. Th1-g1 h5xg4 20. f3xg4 Le6-c4 21. b2-b3 Lc4xf1 22. Tg1xf1 Th8-h3 23. Td2-e2 Ke8-d7 24. g4-g5 Hij moet kiezen tussen kwaden. Zo komt hij van een van zijn zwakke pionnen af, maar zwart krijgt op den duur twee verbonden vrijpionnen. 24...Kd7-e6 25. g5xf6 Le7xf6 26. Le3-d2 Lf6-e7 27. Ld2-e1 f7-f6 28. Le1-g3 d6-d5 29. e4xd5+ Ke6xd5 30. Tf1-f5 Kd5-c6 31. Te2-f2 Th3-h6 32. Kb1-b2 Kc6-d7 33. Tf2-e2 Le7-d6 34. Tf5-f3 Tb8-c8 35. Lg3-e1 Kd7-e6 36. Tf3-d3 Th6-h7 37. Td3-g3 Ld6-c5 38. Kb2-a2 Th7-d7 39. Tg3-c3 Tc8-c7 40. h2-h4 Td7-d1 Dreigt 41...Ld4 41. Le1-f2 Lc5-d6 42. Tc3-g3 Na 42. Txc7 Lxc7 zouden zwarts vrijpionnen zich in beweging zetten, maar dit is nog erger.

Zie diagram 2

42...e5-e4! 43. Te2xe4+ Ld6-e5 44. Te4xe5+ Wit moet de kwaliteit geven, anders gaat hij mat. 44...f6xe5 45. Ka2-b2 Td1-d2 Zwart gaf op.

    • Hans Ree