Het taxeren van financiële diensten (1)

Advertenties, folders en brochures die opwekken gebruik te maken van een of andere financiële dienst prijzen als regel de voordelen aan en verdoezelen de nadelen. Dat ligt voor de hand, ze zijn immers bedoeld om de kooplust op te wekken.

Wie op zoek is naar een passende verzekering, belegging of hypotheek kan aan de hand van die vertekende informatie geen verantwoorde beslissing nemen. Hoe los je dat op?

Veel mensen laten zich leiden door een liefst onafhankelijke adviseur, die vaak ook nog de eisen en wensen van zijn cliënt moet bedenken, wat eigenlijk niet zo goed is. Anderen zetten blindelings hun handtekening onder het voorstel van een bemiddelaar/verkoper om de knoop maar door te hakken. Wie dan leeft, wie dan zorgt. Alleen doorzetters proberen geduldig en stap voor stap de knoop te ontwarren en zicht op hun eigen geldzaken te houden.

Het is extra moeilijk meerdere adviezen te beoordelen en met elkaar te vergelijken. Liefst zou je een maatstaf hebben om langs een advies te leggen. Hierna zijn enkele controlepunten aangegeven voor een vergelijking van verzekerings(achtige) aanbiedingen. Het begin van een persoonlijke - niet iedereen verkeert in dezelfde omstandigheden - maatstaf.

Zo'n doorlichting heeft alleen zin wanneer je beschikt over alle relevante informatie en die staat voor een deel in de voorwaarden van een polis, een akte of in de bepalingen van een contract. Als mosterd na de maaltijd. Soms is het dan te laat, want er zijn aanbieders die de koper al in een vroeg stadium een handtekening laten zetten. Bij voorbeeld op het aanmeldingsformulier bij een summiere offerte, zonder de voorwaarden bij te sluiten. Of op een bonnetje in de krant. Waarom eigenlijk? Je moet alleen een voorstel ondertekenen dat beide partijen bindt. Een kritische koper moet nog al eens doorbijten bij het opduiken van alle gegevens. De financiële wereld houdt niet van mensen die het naadje van de kous willen weten. Een klant moet vertrouwen op zijn leverancier.

Welke feiten onderzoek je? Vooral gezondheidseisen, leeftijd, kosten, te betalen premie/rente, fiscale aspecten, garanties, gevolgen van tussentijds beëindigen, extra voordelen, invloed van inflatie, uitkeringen, risico's en de specifieke kenmerken van een bepaald product.

De volgende kosten kunnen in rekening worden gebracht: bij het begin van een contract, tijdens de looptijd en bij het (tussentijds) beëindigen van een overeenkomst. Niet altijd zijn die kosten te achterhalen. Het loont soms de moeite dat wèl uit te zoeken.

De premie, inleg of rente staat tegenover de dienst die een maatschappij of instelling levert. Het is verleidelijk de te taxeren voorstellen aan de hand van de (verplichte) betalingen te vergelijken. Dat is niet altijd juist. Er spelen meer factoren een rol: de vrijheid om iets extra te storten of af te lossen, een paar keer niet betalen als dat nodig mocht zijn en natuurlijk de uiteindelijke uitkering(en).

Fiscale aspecten zijn belangrijk in iedere afweging. Je kan met meerdere belastingen te maken krijgen: loon/inkomsten, vermogen en schenking- en successierecht. De tenaamstelling van een polis en de begunstigden kunnen invloed hebben op de verschillende heffingen. De aftrek van premies en renten en de vrijstelling van rente en uitkeringen raken de belasting op loon en inkomsten. Een lijst waar alle fiscale punten op staan dwingt je een en ander te onderzoeken.

De garanties. Maatschappijen beloven veel als premies belegd worden in aandelen en andere waarden en het risico bij de verzekerde ligt. Is zo'n belofte een keiharde garantie die in de polis staat of een ordinair lokkertje? Hoe zit het met de winstdeling? Heeft de verzekeraar een goede reputatie op dat punt? Aan wie betaal je de premies? Welk risico loop je op dat punt?

En dan dat onvermijdelijke overlijden. Zijn alle premies verloren voor de nabestaanden? Wordt een schuld kwijtgescholden? Volgt er een uitkering en op welk moment? Is een spaarsaldo geblokkeerd tot de boedelverdeling? Gaat de premie/ rente betaling bij langdurige arbeidsongeschiktheid van de contractant gewoon door of neemt de maatschappij het over? Wat krijg je als afkoopwaarde indien het contract voortijdig wordt verbroken? Zijn er fiscale consequenties? En tenslotte: wat keert de maatschappij uit voor het geld wat je hebt betaald?

Zo graaf je schepje voor schepje een berg af en leg je de verschillen bloot.

(wordt vervolgd)

    • Adriaan Hiele