Veel gegadigden voor nieuwe licentie mobiele telefonie; Mobiel telefoonnet belast met extra winstafdracht

ROTTERDAM, 2 OKT. De toekomstige exploitant van het nieuwe digitale mobiele telefoonnet, het zogenoemde GSM-net, zal een extra winstbelasting moeten betalen om het net te mogen exploiteren. Dat is informeel door de ministers van financiën, economische zaken en verkeer en waterstaat besloten, aldus een zegsman van Verkeer en Waterstaat desgevraagd.

Niet bekend

Nederland zal in de komende jaren twee vergunningen uitgeven voor nieuwe digitale telefoonnetten ten behoeve van draagbare telefoons. Eén vergunning is bestemd voor de PTT, de andere vergunning zal na een open inschrijving worden vergeven aan een commerciële marktpartij. Daarmee zal het monopolie van de PTT op spraakverkeer voor het eerst worden doorbroken.

De vraag naar de tweede vergunning is groot. De grote Nederlandse banken, ABN Amro, ING en Rabobank, toonden allemaal interesse in de nieuwe vergunning. In samenwerking met een buitenlandse - veelal Amerikaanse - telefoonmaatschappij, willen de banken participeren in de bouw en het beheer van het nieuwe netwerk. De aanleg van het net wordt geschat op tussen 300 en 600 miljoen gulden.

In de afgelopen maanden is er een druk circuit ontstaan van kapitaalverstrekkers, elektronica-leveranciers en buitenlandse telefoonmaatschappijen op zoek naar partners om gezamenlijk een gooi te doen naar de vergunning. Op een informatieve bijeenkomst gisteren in Den Haag verschenen 50 bedrijven, waar, behalve de banken, onder andere Philips, GTE, Getronics, Ameritech, Bell South en US West vertegenwoordigd waren.

Voor de nieuwe netwerken moeten frequenties worden toegewezen. Financiën wilde veel geld vangen voor dat voorrecht, omdat de exploitanten er in de toekomst goed aan kunnen verdienen. Economisch zaken, daarentegen, was bezorgd dat te hoge heffingen zich zouden doorvertalen in tarieven die hoger zijn dan in het buitenland. Daarmee zou Nederland als vestigingsgebied voor bedrijven die van het net gebruik willen maken minder aantrekkelijk worden. Bovendien is de verwachting dat het nieuwe net, dat een hoge kwaliteit waarborgd en onderdeel uitmaakt van een europees netwerk dat volgens dezelfde technologie werkt, de oprichting van nieuwe ondernemingen zal stimuleren. De beschikbaarheid van het net moet leiden tot nieuwe vormen van dienstverlening.

Toen uitlekte dat Financiën overwoog een heffing van 500 miljoen gulden te verlangen voor het voorrecht een GSM-net aan te leggen kwam een uitgebreide lobby uit de ondernemerswereld opgang. De Raad van de Centrale Ondernemingsorganisaties boog zich over de materie en bestookte de ministeries met brieven waarin hoge heffingen ten zeerste werden afgeraden. De RCO is van mening dat het GSM-net gezien moet worden als een “infant industry” en daarom geen grote financiële barrières op zijn weg mag vinden. De ondernemersorganisatie had het liefste een lage administratieve vergoeding gezien, om de kosten van de overheid te dekken.

De geïnteresseerde bedrijven, verzameld in de Vereniging voor Mobiele Communicatie, Vermocom, maken zich zorgen over de vertraging die Nederland tengevolge van de ministeriële ruzie heeft opgelopen ten opzichte van het buitenland. Daarnaast zijn de bedrijven bang dat de PTT een oneerlijk voordeel krijgt ten opzichte van het nieuwe telefoonconsortium: de PTT is al met de voorbereidingen voor zijn GSM-net begonnen, terwijl de nieuwkomers pas aan de slag kunnen na een selectieprocedure. De PTT hoopt zijn GSM-net in het voorjaar van 1994 operatief te hebben. Daarbij zal eerst de Randstad worden bediend en de belangrijkste transport-assen naar Duitsland en België.

Met de winstbelasting voor GSM wordt voor het eerste het gebruik van een etherfrequentie in Nederland belast. Belangrijke algemene voorzieningen als politie, brandweer en defensie maken gebruik van speciale ruimte in de ether die hen is toegewezen. Hetzelfde geldt voor de omroepen. Met de opmars van commerciële televisie en de komst van nieuwe technologie, zoals GSM, zal de vraag naar de schaarse natuurlijke hulpbron - die de ether in wezen is - alleen nog maar toenemen. De frequenties ontwikkelen zich zo tot de "witte steenkool van dit decennium'.