Schoonmaak gasterrein van Kralingen is extreem duur

ROTTERDAM, 2 OKT. De borden met luchtfoto's waarop staat te lezen dat de bodemsanering van de Vlinderbuurt op 1 januari 1994 begint, zijn door bewoners voorzien van leuzen als "Wij zijn giftig'. “De bodemsamering is een reusachtige berg, de bewoners weten dat ze eroverheen moeten, maar het ding blijft zich maar naar de horizon verplaatsen”, zegt opbouwwerkster L. Hermanns.

Gisteren werd het schhonmaakplan voor het terrein van de voormalige gasfabriek in Kralingen (Rotterdam) bekend gemaakt. De kosten bedragen 550 miljoen gulden waardoor dit de duurste sanering in Nederland wordt. Koploper was tot dusver het Griftpark in Utrecht (250 miljoen). De vervuiling blijkt twaalf meter diep te zitten in plaats van de zes meter. Voor volledige sanering zullen 110 woningen, een kleuterdagverblijf en een gebouw van het GEB gesloopt moeten worden. Zevenhonderd mensen moeten elders worden ondergebracht. Herbouw van de gesloopte huizen is in de gemeente-berekening niet verwerkt.

Rotterdam is niet optimistisch over de financiering van de operatie. Het ministerie van VROM, dat bij "10-miljoen plus'-projecten 90 procent van de kosten voor zijn rekening neemt, heeft voor dergelijke operaties jaarlijks 125 miljoen beschikbaar. Maar Rotterdam vindt haar aandeel van tien procent (55 miljoen) op een jaarbudget voot bodemsanering van 25 miljoen, te hoog, want “we zitten toch ook met projecten als de Kop van Zuid”.

Wethouder Muijsenberg (milieu) schreef gisteren dat het “te duur wordt om alle verontreinigde grond op korte termijn te verwijderen.” Het Projectburo Bodemsanering Gasfabriekterrein Kralingen zegt dat “een milieurendement-discussie” bij zo'n investering onontkoombaar is want “er zijn nogal wat meer gasfabriekterreinen in Nederland”. Uitstel betekent geen bedreiging voor de volksgezondheid, omdat de toplaag inmiddels is afgedekt, aldus het bureau.

“We zouden per 1 oktober van de wethouder volstrekte duidelijkheid krijgen; dat is dus volstrekte onduidelijkheid geworden”, zegt L. Hermanns. Maar niemand weet wanneer de schoonmaak begint en of bewoners die zelf al voor een oplossing hebben gezorgd, schadeloosstelling krijgen. Buurtbewoner A. Libregts, vader van de voormalige voetbalbondscoach: “De gemeente heeft de zwarte piet naar VROM doorgeschoven. VROM zegt: stel het uit en zoek maar een goedkopere variant. De gemeente zit dan met het probleem: hoe vertel ik het mijn kinderen?”

De sanering van het gasfabriekterrein speelt vanaf begin jaren '80. De gasfabriek werkte van 1852 tot 1926. Het grootste deel werd in 1934 gesloopt. De grond zat vol fenolen, cyanide, aromaten, tolueen en olieresten.

In 1989 stelde de gemeente voor alleen de Vlinderbuurt "multifunctioneel' te saneren, ofwel geschikt te maken voor alle mogelijke toekomstige bestemmingen. De rest van het gebied, het Gerdesiagebied en de Gashoudersbuurt, moest alleen beheerd en niet gesaneerd worden. Dit plan zou circa 50 miljoen kosten, exclusief de kosten voor uitplaatsingen. VROM vroeg in maart 1990 grondig onderzoek om een domino-effect - dat er tijdens het afgraven steeds meer verontreining wordt ontdekt - te vermijden. In maart 1991 werd op een operatie van 150 tot 200 miljoen gerekend. De sanering zou dan in januari 1994 beginnen en drie jaar duren.

Nu er een plan is voor grondige sanering die VROM wil, spreekt de gemeente van “een bestuurlijk dilemma”. Wordt het programma gefaseerd uitgevoerd, dan wil VROM dat de gemeente 50 miljoen voorfinanciert. De gemeente wil dat niet omdat VROM de rente over dat bedrag niet betaalt. De wijkbewoners praten maandag over "nadere acties'.

    • Coen van Zwol