Opinie

    • Mirjam de Winter

Sisters

Dat de (zwarte) hiphopcultuur een enorme invloed heeft op jongeren in grote steden weten we al lang natuurlijk. Ik heb het als opvoeder van drie jongens jarenlang van dichtbij kunnen zien. Gouden kettingen, afgezakte broeken, het ge-„yo-bro” met een boks (knokkels tegen elkaar) als begroeting. Ik lachte er maar een beetje om, ook toen de middelste op een dag opbiechtte dat hij liever zwart geboren had willen worden. Sinds kort blijken jonge, witte meiden daar precies zo over te denken. Vooral in Rotterdam-Zuid en -Oost zie je ze lopen: ingevlochten (of strak achterover gekamde) haren en met in hun oren van die gouden, Surinaamse ‘mattenkloppers’. Komt allemaal door Kim Kardashian, heb ik me laten vertellen, de populaire Amerikaanse zangeres die zelfs haar billen met siliconen liet opvullen vanwege dat nieuwe, ‘zwarte’ schoonheidsideaal.

De Amerikaanse online-krant Huffington Post had er deze week een interessant artikel over. In het verhaal werden deze vrouwen en meisjes „blackface thots” genoemd, wat zoiets iets betekent als ‘zwart-geschminkte sletjes’. Met foto’s erbij van inderdaad bizarre metamorfoses, meisjes die zich letterlijk ‘vermommen’ als zwarte vrouwen, inclusief een donkere huidskleur en volle, opgespoten lippen. Maar ik was vooral verbaasd over de woedende reacties op deze nieuwe hype, voornamelijk van zwarte vrouwen. Online zijn ze een heksenjacht begonnen waarin ze hun zwarte zusters oproepen om deze ‘bedriegsters’ te ontmaskeren en publiekelijk voor schut te zetten. Blijf met jullie tengels van onze zwarte cultuur en ons zelfbeeld af, is de boodschap.

Waarom ligt dit zo gevoelig? Of heb ik er nu echt helemaal niks van begrepen?

Voor mij, als witte vrouw, is die woede moeilijk te begrijpen. Want waarom ligt dit zo gevoelig? Schetsen deze meisjes een racistische karikatuur van de zwarte vrouw soms? Is het omdat ze dwepen met de zwarte cultuur, zonder verder iets te weten van racisme of slavernijverledens? Of zijn deze boze vrouwen vooral bang voor vrouwelijke concurrentie misschien? Maar waarom mogen zwarte vrouwen dan wél hun haar blonderen, straighten (steil maken) of zelfs hun huid bleken? Of heb ik er nu echt helemaal niks van begrepen?

Dat het uiterlijk voor veel zwarte vrouwen gevoelig ligt, met diepgewortelde onzekerheden als gevolg van racisme en dat westerse schoonheidsideaal, blijkt wel uit de documentaire The Big Chop van de Rotterdamse journaliste Sherina Leerdam. In de film zien we het eeuwige gevecht van zwarte vrouwen met hun kroeshaar. Ze zitten uren bij de kapper voor het laten ontkroezen van hun haar, dat uiteindelijk dood gaat van al die chemische troep. De vrouwen in deze film nemen een ingrijpende beslissing: ze knippen hun kapotte haar helemaal af en laten een gezond afrokapsel groeien. Ze staan daarin niet alleen, want inmiddels is zelfs sprake van een wereldwijde natural-hair-movement. De belangrijkste boodschap van deze emancipatiegolf: I’m black and I’m proud.

En dat is een boodschap die kennelijk ook witte meisjes heeft bereikt. ‘Zwart’ is hip en cool, zwarte mensen zijn mooi en interessant. Dus imiteren ze hun gebruiken, muziek, uiterlijk en kledingstijl. So what? Deze trend zou wel eens het einde kunnen inluiden van het oude, westerse schoonheidsideaal. Dus waarom zo boos, sisters? Wees blij en trots vooral! (BOKS!)

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.

    • Mirjam de Winter