ITAMAR FRANCO; Heelmeester

BRASILIA, 1 OKT. Itamar Franco, de 61-jarige vice-president van Brazilië, zal de komende zes maanden van de impeachment-procedure in de Senaat tegen president Collor als waarnemend president fungeren. En zeer vermoedelijk daarna als interim-president tot het einde van wat Collors mandaat had moeten zijn, december 1994.

Itamar - hij wil bij zijn voornaam genoemd worden - heeft de reputatie van een "schoon' politicus en dat lijkt Brazilië nodig te hebben in de dagen na het corruptieschandaal rondom president Collor. Het land heeft tabak van oneerlijke politici en Itamar is boven elke verdenking verheven. Hij heeft dan ook een regering beloofd die "ethiek' in de politiek weer tot norm zal verheffen. Uit de mond van vrijwel andere politicus dan Itamar zou dat een schamper gelach hebben opgeleverd; de vice-president heeft zijn reputatie wat dit betreft méé.

Itamar Franco is een civiel ingenieur uit de staat Minas Gerais, waar hij in zijn geboortestad Juiz de Fora tot twee maal toe het burgemeesterschap bekleedde. In 1974 werd hij gekozen als senator namens Brazilië's grootste politieke partij, de PMDB, waarvan hij mede-oprichter is. In 1982 werd hij herkozen in de Senaat. Met de verkiezing van Fernando Collor de Mello in 1989 sloot Itamar zich aan bij Collors politieke vehikel, de onbeduidende PRN-partij, en werd hij benoemd als vice-president van de republiek.

Al snel na het aantreden van de regering-Collor bleek hoe groot de verschillen zijn tussen de flamboyante, arrogante en - naar het afgelopen halfjaar gebleken is - corrupte Collor, en diens vice-president. Itamar wordt omgeschreven als een beminnelijke man wiens eenvoudige afkomst fel constrasteert met de rijkdom en macht van de familie Collor, die al generaties lang de lakens uitdeelt in de noordoostelijke staat Alagoas.

De verschillen zijn ook politiek van aard. In tegenstelling tot Collor is Itamar geen voorstander van de liberale open-marktpolitiek die Brazilië de afgelopen twee jaar heeft gevoerd. Van de ongebreidelde privatiseringen van Braziliës staatsindustrie moet Itamar niets hebben. Het ging dan ook snel mis tussen Collor en Itamar, die de PRN verliet en nu partijloos is. De afgelopen twee jaar heeft Brazilië weinig gemerkt van zijn vice-president, wiens identiteit de helft van de Brazilianen niet zegt te kennen.

De Braziliaanse zakenwereld en de internationale financiers zullen Itamars eerste bewegingen als waarnemend president met argusogen volgen. De vice-president en diens medestanders hebben recentelijk echter laten doorschemeren dat ook Itamar in zijn denken is geëvolueerd en dat een radicale ombuiging van de Braziliaanse economische politiek niet erg waarschijnlijk is.

Itamars belang is erin gelegen de ontstane wonden in Brazilië te helen en zoveel mogelijk bij consensus te regeren. Zijn kabinet zal bestaan uit vertegenwoordigers van partijen uit het spectrum van de Braziliaanse politiek. Rust in de tent, dat wil Brazilië's nieuwe staatshoofd, en vooral: netheid.