Italië wil aanzienlijke lening van EG

ROME, 1 OKT. Italië wil een ,aanzienlijke'' lening aanvragen bij de Europese Gemeenschap om zijn reserves weer op peil te brengen nadat ongeveer tientallen miljarden guldens zijn uitgegeven bij de mislukte verdediging van de lire.

De Italiaanse munt kwam gisteren opnieuw zwaar onder druk. In een ongebruikelijke brief aan de belangrijkste Italiaanse banken heeft de gouverneur van de centrale bank hen opgeroepen de paniek onder hun klanten te bezweren.

De lening moet het Italië mogelijk maken op korte termijn weer toe te treden tot het Europees Monetair Stelsel, zo blijkt uit een kabinetscommuniqué vanmorgen ter toelichting van de nieuwe begroting. Rome zal het verzoek voor een lening pas indienen als de EG-autoriteiten positief hebben gereageerd op het ingrijpende bezuinigingsplan van 93 biljoen lire, ongeveer 130 miljard gulden, aldus het communiqué. Het gaat om een lening op middellange termijn, waarvan het bedrag in overleg met Brussel moet worden vastgesteld.

Deze koppeling aan instemming vanuit Brussel voor het saneringsplan en de “directe controle door de communautaire instanties” moeten het land helpen zijn geloofwaardigheid te hervinden. De gouverneur van de centrale bank, Carlo Azeglio Ciampi, zei gisteren dat de lire snel weer kan worden opgenomen in het EMS, nog voordat het parlement de begroting formeel heeft goedgekeurd, als maar voor de buitenwereld duidelijk wordt dat het harde saneringsplan echt wordt uitgevoerd.

Veel Italiaanse spaarders zijn ervan overtuigd dat het de regering menens is. Uit angst bij de bezuinigingsmaatregelen een groot deel van hun spaargeld kwijt te raken, hebben veel Italianen hun tegoeden opgenomen. Sommigen hebben het geld omgewisseld in buitenlandse valuta, anderen hebben het in een kluis gelegd of onder de matras. In het onzekere klimaat dat na de instorting van de lire is ontstaan, gaan geruchten over een nieuwe eenmalige belasting op spaartegoeden, die volgens sommigen tegen de dertig procent zou kunnen lopen.

Daarbij komt dat veel spaarders hun staatsobligaties verkopen, uit angst voor een verdere waardedaling van de lire of voor een belasting daarop. De onzekerheid in Italië heeft gisteren de lire zwaar onder druk gezet. Dinsdag stond de Duitse mark nog op 845 lire, gistermiddag kostte hij rond de 880 lire en de verwachting is dat hij binnenkort de 900 lire overstijgt.

In zijn brief aan de dertig grootste banken wijst gouverneur Ciampi op het “abnormale gedrag van spaarders”. Hij noemt de angst voor een belasting op de tegoeden of op overheidsstukken “volledig ongegrond” en roept de banken op tot “onmiddellijke en duidelijke maatregelen om de clientèle te informeren en gerust te stellen.”

In de nieuwe begroting die vannacht is aangenomen, na tien uur vergaderen, komen dergelijke plannen niet voor. Het kabinet heeft de details uitgewerkt van het bezuinigingsplan. Premier Amato is niet ingegaan op de roep om een minder strenge ingreep in de pensioenen, maar heeft wel de bezuinigingen in de gezondheidszorg aangepast aan het persoonlijke inkomen.

De ambtenaren hebben voor morgen een algemene staking aangekondigd tegen de bezuinigingsplannen, die voor hen neerkomen op een loon- en personeelsstop. In de begroting moeten de ambtenaren meer inleveren dan de werknemers in de industrie, omdat hun loon de afgelopen jaren sterker is gestegen.

Voor komende week staan een reeks stakingen in aparte sectoren op het programma. De vakbonden zouden maandag een besluit nemen over voorstellen voor een of twee algemene stakingen.