Echtscheidingszaken in de VS ontaarden vaak in geweld

WASHINGTON, 1 OKT. Geweld in de Amerikaanse rechtbanken is flink toegenomen de laatste jaren. Meestal gaat het om familiezaken, waar de emoties hoog kunnen oplopen. “Misdadigers gedragen zich overwegend goed bij een strafzaak, want ze weten dat ze het met geweld niet kunnen redden. Bij criminele zaken zie je de slechtste mensen op hun best, maar bij echtscheidingszaken zie je de beste mensen op hun slechtst”, zegt advocaat Sam Fields uit Zuid-Florida.

In de hal van de Rotterdamse rechtbank vond gisteren een voor Nederlandse begrippen unieke schiet- en steekpartij plaats, naar aanleiding van een echtscheiding van een Turks echtpaar.

Dit jaar zijn er in de Verenigde Staten al negen schietpartijen geweest in rechtbanken. Vorige week nog werd er iemand neergeschoten bij een echtscheidingszaak in San Bernardino, Californië. Rechters bij familiezaken voelen zich regelmatig bedreigd. De "familierechtbank' van Fairfax County, een dicht bevolkte voorstad van Washington, is afgescheiden van de reguliere rechtbank en heeft metaaldetectoren en extra bewaking. Het drukke, nieuwe rechtbankgebouw voor alle andere zaken, waaronder zware criminele gevallen, is vrij toegankelijk. Er hebben zich nog geen problemen voorgedaan. Alleen bij speciale zaken zijn er veiligheidsvoorzieningen. Toch zullen er ook permanente metaaldetectoren komen, als het geld er voor is.

De federale rechtbanken zijn alle beveiligd met metaaldetectoren en worden bewaakt door federale agenten. Bij rechtbanken van deelstaten, steden of county's zijn er grote onderlinge verschillen in beveiliging. Ieder lokaal bestuur mag daar zelf het niveau van beveiliging uitmaken. De legendarische rechter Roy Bean uit het 19e-eeuwse Texas had in de rechtszaal altijd een geweer bij de hand. Tegenwoordig moeten rechters de hantering van vuurwapens aan anderen overlaten.

“Vooral de laatste jaren is het geweld in rechtbanken enorm toegenomen. Sommige psychologen beweren dat het door de economische recessie komt. Maar misschien constateren we die toename wel doordat we de laatste zes jaar pas systematisch gegevens zijn gaan verzamelen”, zegt politie-officier Marshall Valentine van de Sheriff uit Fairfax County. Het geweld in de rechtbank doet zich volgens Valentine overal voor, zelfs op het veilige platteland, waar niemand zijn deur hoeft af te sluiten. Valentine is specialist in beveiliging van rechtbanken. Hij geeft aan rechtbanken over het hele land en in Zuid-Amerika advies over beveiliging en hij leidt agenten op voor bewaking van rechtbanken.

“Je moet de metaaldetectoren voor de ingang van het gerechtsgebouw aanbrengen, anders wordt iemand in de gang neergeschoten”, zegt hij. Door de metaaldetectoren van de familierechtbank in Fairfax County zijn er dit jaar 4400 wapens opgespoord, waaronder messen en traangas maar geen vuurwapens. “Die mensen draaien zich om zodra ze de metaaldetectoren zien”, zegt Valentine.

In Broward County, deel van het ruige Zuid-Florida, waar advokaat Sam Fields zijn praktijk uitoefent, is er elke twee, drie jaar wel een schietpartij in de rechtbank. “Sommige mensen lukt het altijd om door de veiligheid te komen”, zegt Fields. Er worden vaak revolvers onderschept bij de rechtbank waar hij het meeste pleit. Meestal omdat de betrapte persoon gewoon vergeten is zijn revolver thuis te laten. Het dragen van vuurwapens is toegstaan in die deelstaat.

Vaker dan in Nederland ontaardt in Amerika een huwelijksconflict in moord of doodslag. Echtscheidingszaken zijn echter ook een vorm van amusement.

Televisieprogramma's brengen 's nachts de seksuele pikanterieën in gefingeerde rechtzaken en er is zelfs een televisiedramaserie over echtscheidingsadvocaten, Civil Wars, met Marielle Hemingway in de hoofdrol.

“Mensen bij echtscheidingszaken hebben hun beheersing totaal verloren. Eerst krijg je de ellende van de zaak zelf. En aan het slot worden ze boos over de rekening van de advokaat. Soms loop je echt gevaar. Een rechtszaak is voor hen een mogelijkheid om de ellende van hun huwelijk nog eens breed uit te meten. Ik doe het daarom geen echtscheidingen meer”, zegt Fields. “Geef mij maar gewone criminelen.”

    • Maarten Huygen