Douane-expediteur begint BTW-lijn

ROERMOND, 1 OKT. J. Maessen, initiatiefnemer en directeur van de BTW-telefoon, is zeker van zijn zaak. Als per 1 januari 1993 de grenzen tussen EG-landen vervallen, zullen Nederlandse im- en exporteurs veel behoefte hebben aan informatie over het nieuwe Europese BTW-verrekeningssysteem. Ze kunnen dan niet meer terugvallen op douane-expediteurs die de formaliteiten uitvoeren. Het gebrek aan kennis om zelf met het splinternieuwe systeem te werken, is volgens Maessen “geen gat in de markt, maar een hele markt.”

Vanuit een voormalig schoolgebouw aan de buitenkant van Roermond exploiteert Maessen vanaf vandaag zijn BTW-telefoonlijnen. Met twaalf oud-douanedeclaranten, deels afkomstig van zijn eigen douane-expeditiebedrijf Maco, tracht hij er in de verwachte vraag naar kennis te voorzien. Met hulp van de Rijksuniversiteit Leiden zijn ze omgeschoold tot "Europees BTW-medewerker'.

Over drie maanden worden aan de EG-binnengrenzen geen BTW-formaliteiten meer uitgevoerd. Omdat in het land van bestemming nog wel BTW op handelswaar moet worden betaald en Europa nog geen gezamenlijke belastingdienst heeft, hebben de ministers van financiën een tussenoplossing bedacht: bedrijven geven zelf hun in- en uitvoer aan. Ieder kwartaal melden ze aan hun nationale fiscus met welke bedrijven in andere EG-lidstaten ze zaken hebben gedaan en voor welke bedragen. Elke onderneming heeft daarvoor een BTW-registratienummer gekregen. De nationale belastingdiensten controleren via een centrale computer in Brussel of de opgegeven in- en uitgevoerde bedragen met elkaar kloppen.

De BTW-formaliteiten verschuiven zo van de grenzen naar de boekhoudingen van de bedrijven. Maessen, zelf tot voor kort zelfstandig douane-expediteur, wilde de overbodigheid van zijn branche niet afwachten en besloot een omscholingscursus voor declaranten op te zetten om met de deelnemers telefonisch kennis te gaan verkopen. “De declaranten bij de douanes staan er nooit bij stil,” zegt hij, “maar met het invullen van formulieren verkopen zij in feite al kennis over BTW-verrekening. De verandering van de BTW-regeling per 1 januari vraagt om nieuwe dienstverlening. Douane-expediteurs verdwijnen, BTW-adviseurs komen in hun plaats.”

Pag.20: BTW-stelsel vraagt veel vertrouwen van exporteur

Het nieuwe BTW-systeem vraagt meer van de handelaar dan het oude. Mocht de computer straks constateren dat de opgaven van exporteur en importeur niet met elkaar kloppen, dan stelt de nationale belastingdienst onderzoek in, met alle administratieve rompslomp en mogelijke naheffingen vandien. De exporteur moet aantonen dat zijn goederen het land hebben verlaten en niet in het binnenlandse zwarte circuit zijn terechtgekomen. Nu bestaat voor die controle de douane nog; een stempel is voldoende.

Maessen: “In de huidige situatie heeft de leverancier alleen nog met de binnenlandse fiscus en douane te maken. Vanaf 1 januari moet hij de verwerver kunnen vertrouwen: geloven dat hij niet fraudeert èn dat hij geen fouten maakt bij de ontvangstopgave.” Elke factuur zal de registratienummers van leverancier en afnemer moeten bevatten. Om vooraf te kunnen nagaan of een afnemend bedrijf te vertrouwen is, dient de leverancier altijd het registratienummer van zijn handelspartner te checken bij de fiscus. Mocht later iets misgaan, dan staat de leverancier die aantoont dat hij het nummer heeft nagetrokken een stuk sterker.

Over het aantonen van uitvoer en het nagaan van registratienummers van buitenlandse bedrijven verwacht Maessen de meeste vragen. Het streven is iedere klant binnen twee uur, of anders in elk geval nog dezelfde dag, met het antwoord terug te bellen. Daarna krijgt hij het nog op papier.

De BTW-telefoon onderscheidt zich van al bestaande belastingtelefoons door een specialisatie in het nieuwe BTW-systeem en het geven van advies naast informatie. Vanaf 1 maart zal het bovendien mogelijk zijn buitenlandse registratienummers bij de BTW-telefoon te verifiëren. De dienst kost vijftig gulden per kwartier, maar, zegt Maessen, “een document aan de grens kost al gauw een gulden of veertig en dat heb je telkens opnieuw nodig.”

Over de potentiële vraag naar informatie is Maessen positief gestemd: “Vandaag zijn er al wat algemene vragen binnengekomen, over wat er nu eigenlijk precies gaat veranderen.” Een hausse verwacht hij kort na 1 januari. Daarna ziet hij de belangstelling dalen om vervolgens constant te blijven.

Over een paar jaar wordt het nieuwe BTW-regime ingeruild voor een clearing-systeem: de exporteur betaalt BTW, waarna de fiscus in het land van bestemming een vordering heeft op de belastingdienst in het land van herkomst. De gevolgen daarvan voor de BTW-telefoon baren Maessen nog geen zorgen: “Dan zien we wel weer. Het zal waarschijnlijk weer nieuwe vragen oproepen.”

Het nummer van de BTW-telefoon is 06-0377.