Ajax mag zich uitleven tegen heel zwak Austria

AMSTERDAM, 1 OKT. Ajax kon zich gistermiddag in de return tegen Austria Salzburg werkelijk van alles permitteren. Taktische experimenten, het missen van enorme kansen, gallery play of blunders in de verdediging, het werd allemaal niet afgestraft door de matige Oostenrijkse ploeg die in eigen huis al een hopeloze 3-0 achterstand had opgelopen en nu opnieuw tegen een nederlaag aanliep (3-1).

Trainer Louis van Gaal greep het duel, dat door verrassend veel toeschouwers (17.600) werd bijgewoond, in de slotfase aan om een andere concept uit te proberen. De vleugelaanvallers moesten teruggetrokken gaan spelen en Van Loen kwam naast Pettersson in de spits te staan. Een veredeld 4-4-2-systeem derhalve, maar door de aanwezigheid van Dennis Bergkamp als vooruitgeschoven middenvelder in feite nog offensiever dan het voor Ajax zo karakteristieke driespitsen-systeem met flankspelers. De Amsterdamse defensie kwam plotseling zo onder druk te staan, dat Austria-spelers drie keer alleen voor doelman Stanley Menzo konden opduiken. De international wist zijn doel in die fase echter schoon te houden.

Michel Kreek en Edgar Davids, volgens Louis van Gaal meestal gedisciplineerde spelers, pasten zich nu onvoldoende aan en werden door de oefenmeester acuut gewisseld. Bondscoach Dick Advocaat moet het vanaf de tribune in het Olympisch Stadion met meer dan normale belangstelling hebben gadegeslagen. De Hagenaar, in het nauw gedreven door de miskleun in Oslo, is op zoek naar nieuwe krachten voor Oranje. Het is duidelijk dat Advocaat aan rigoureuze maatregelen denkt voor de volgende interland over dertien dagen tegen Polen. Een aantal spelers moet vrezen voor zijn plaats, onderwie zeker twee Ajacieden: De Boer en Blind. Het ligt voor de hand dat Advocaat voor wat betreft de mandekking weer een beroep zal doen op de herstelde Berry van Aerle.

Daarnaast lijkt de hele linkerkant voor revisie in aanmerking te komen. Kreek en Numan zijn de mogelijke kandidaten om De Boer en Witschge te vervangen. In de aanval moet de beweeglijke Peter van Vossen ervoor zorgen dat Van Basten zich meer kan concentreren op de afwerking. En op rechts staat Vanenburg, mits geheel fit, op de nominatie weer in genade aangenomen te worden om de in Oslo falende Van 't Schip te vervangen. Advocaat heeft deze week nog een onderhoud met de PSV'er, die tot groot ongenoegen van de bondscoach eerder verklaarde alleen interesse te hebben in Oranje als hij een basisplaats krijgt.

Bij Ajax is vol ongeloof gereageerd op de uitgelekte voornemens van Advocaat. Ook het bericht dat Ruud Gullit, die bedankte voor de interland in Olso, zijn aanvoerdersband heeft moeten inleveren omdat hij na Nederland-Italië kritiek uitte op de in zijn ogen veel te aanvallende strategie, kwam voor alle internationals als een verrassing. Blind: “Ons is in Noorwegen alleen meegedeeld, dat Ruud zelf zal aangeven wanneer hij zich weer beschikbaar stelt voor het Nederlands elftal.”

Dat de verdedigingslinie van Ajax nu min of meer verantwoordelijk wordt gesteld voor de nederlaag tegen de Noren, is nog niet helemaal doorgedrongen in De Meer. Blind: “We hebben op al die verhalen nogal lacherig gereageerd. We nemen het niet erg serieus.” Het was misschien wel illustratief dat een groepje Ajacieden dinsdag bij de televisie rustig zat te kaarten toen de beelden van Noorwegen-Nederland nog eens op een sportzender werden herhaald. Niemand keek op of om.

Welke aanpassingen Advocaat tegen Polen ook zal verrichten, Ajax blijft een belangrijke leverancier voor Oranje. Gisteren solliciteerde Wim Jonk wederom naar een plek in het Nederlands elftal. Met vaak op de millimeter nauwkeurige passes en briljante ingevingen stuurde hij de ene na de andere aanvaller de diepte in. Probleem is echter, dat er voor Jonk geen plaats is in Oranje, zo lang Ronald Koeman deel uit maakt van de selectie.

Dennis Bergkamp zou met zijn aanwezigheid in het Nederlands elftal nog meer tot zijn recht komen. De schaduwspits vergeleek de wedstrijd van gisteren met het debâcle in Oslo. “Misschien heb ik het vanmiddag wel moeilijker gehad”, zei hij. “In het Nederlands elftal stond ik zo diep in de spits, dat mijn werkzaamheden werden beperkt tot het kaatsen van de bal over de breedte van het veld. Bij Ajax kan ik vaker de diepte kiezen. Dat kost natuurlijk wel meer kracht. Maar als je eenmaal door de verdedigende linie heen bent kom je niemand meer tegen. Ronald Koeman probeert mij nu aan te spelen als Jonk bij Ajax. Maar dat is moeilijk na te bootsen. Je praat ook over een ander niveau.”

Bergkamp scoorde tegen Austria Salzburg één keer, bereidde een andere treffer van Pettersson fantastisch voor, maar miste toch ook weer verschillende kansen oog-in-oog met de doelman. Het andere en eerste doelpunt van Ajax kwam eveneens op naam van Pettersson na aan pass van Jonk. Andreas Reisinger deed namens Austria Salzburg met een hard afstandsschot nog wat terug. De Oostenrijkers, die veelal met elf man verdedigden, lieten riante mogelijkheden om de marge verder te verkleinen in de slotfase liggen.