"Soja-oorlog' tussen EG-VS lijkt afgewend

GENEVE, 30 SEPT. De Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten willen pogen in een speciale werkgroep hun bittere dispuut over EG-subsidies aan de teelt van soja op te lossen.

Met deze afspraak in het kader van de GATT is gisteren de acute dreiging van een handelsoorlog afgewend.

De vertegenwoordigers van de EG en de VS moeten het nog wel eens worden over de precieze taakomschrijving voor de werkgroep. Het conflict over soja (oliehoudende zaden) kan een nieuwe hindernis vormen in de al zes jaar durende "Uruguay-ronde' over liberalisering van de wereldhandel.

De EG-handelsvertegenwoordiger verwierp eerder op de dag een Amerikaans voorstel tot arbitrage door een GATT-panel over de schadeloosstelling van Brussel aan getroffen soja-exporteurs. De VS hebben van de EG 2 miljard dollar per jaar compensatie geëist voor alle gedupeerde handelspartners, waarvan de helft voor Amerikaanse boeren. De EG bood eerder 400 miljoen dollar. Washington besloot toen een lijst van Europese exportprodukten op te stellen met een jaarlijkse waarde van een miljard dollar, waarop een extra importheffing zou worden gelegd. Op de lijst staat voor 156 miljoen dollar aan Nederlandse produkten.

Tijdens de GATT-raad, die gisteren voor het eerst sinds het zomerreces bijeenkwam, werden zowel de EG als de VS fel gekritiseerd wegens hun landbouwsubsidies. Onder de kritici waren Australië, Nieuw Zeeland en Canada, alle belangrijke exporteurs van agrarische produkten. Verscheidene delegaties verklaarden dat eerder deze maand door president Bush tijdens zijn verkiezingscampagne aangekondigde uitbreiding van graansubsidies het Europees-Amerikaanse landbouwconflict - de grootste hindernis in de Uruguay-ronde - alleen maar verscherpen.

De Amerikaanse onderminister voor buitenlandse zaken Th. Miles sprak gisteren in het Congres de hoop uit dat de Uruguay-ronde volgende maand in grote lijnen wordt afgerond. Uit Brussel kwamen eerder deze maand pessimistischer geluiden.