Mozambikaans verzet: geen vredesverdrag

ROME, 30 SEPT. De Mozambikaanse rebellenbeweging Renamo heeft gisteren op de valreep geweigerd het vredesverdrag te ondertekenen, dat een eind moet maken aan de al 16 jaar durende burgeroorlog in Mozambique.

Het akkoord had vandaag in Rome moeten worden ondertekend door Renamo-leider Afonso Dhlakama en president Joaquim Chissano. Gisteren evenwel liet Dhlakama weten niet bereid te zijn het vredesakkoord in de huidige vorm te ondertekenen, aangezien er nog teveel onduidelijkheden bestaan. Hij zei vandaag naar Rome te zullen gaan om zijn bezwaren uiteen te zetten en verweet de Italiaanse bemiddelaars “overhaast” te werk te zijn gegaan bij de versturing van uitnodigingen voor de plechtige ondertekening van het akkoord.

Tot het akkoord en een wapenstilstand werd enkele weken geleden in Rome besloten tijdens directe onderhandelingen tussen Dhlakama en Chissano, leider van het Mozambikaanse bewind dat al zestien jaar door Renamo wordt bestreden. Bij die gelegenheid werd onder meer afgesproken dat vanaf 1 oktober een wapenstilstand zou ingaan, dat vrije verkiezingen worden gehouden en dat de militaire eenheden van Renamo en de regering tot een nieuw, verkleind nationaal leger zullen worden samengevoegd.

Een aantal details werd bij die gelegenheid opengelaten. Sommige punten werden later geregeld, voor een deel opnieuw in direct overleg tussen Dhlakama en Chissano, ditmaal in Botswana. Volgens Dhlakama evenwel zijn er nog cruciale punten waarover geen overeenstemming is bereikt. Een daarvan betreft de wens van Renamo, ook na de wapenstilstand de eigen gebieden binnen Mozambique te controleren tot er vrije verkiezingen worden gehouden.

In Rome is door de Italiaanse bemiddelaars teleurgesteld gereageerd. Volgens hen heeft Dhlakama tot enkele dagen geleden laten weten vandaag in Rome te zullen zijn om het vredesakkoord te tekenen; over bezwaren heeft hij tot gisteren niets gezegd. Het Italiaanse ministerie van buitenlandse zaken meldde gisteren dat de bezwaren die Dhlakama op de valreep heeft geuit “een uitstel van de ondertekeningsceremonie niet rechtvaardigen”. (Reuter)