Duitse politici roepen op tot actie tegen extreem rechts; Schok van aanslag werkt na

BONN, 30 SEPT. De brandaanslag van afgelopen weekeinde op de "joodse barak' in het museum in het vroegere concentratiekamp Sachsenhausen heeft in heel Duitsland, en zeker in Bonn, een schokeffect teweeggebracht. De oppositie, de regeringspartijen en de vakbeweging hebben gisteren opgeroepen tot een massaal protest en harder optreden tegen extreem rechts geweld tegen buitenlanders.

Minister van buitenlandse zaken Klaus Kinkel zegde gistermorgen zijn afspraken af om namens de regering, en samen met de voorzitter van de centrale raad voor de joden in Duitsland, Ignatz Bubis, een krans in Sachsenhausen te leggen. 's Middags kwamen SPD-voorzitter Björn Engholm, zijn vice-voorzitter Wolfgang Thierse en de Brandenburgse premier Manfred Stolpe in het vroegere concentratiekamp uitdrukking geven aan hun afschuw over de brandstichting, die de politie toeschrijft aan (nog onbekende) rechtsradicale daders.

Volgens Kinkel moet de rechtsstaat direct en met volle kracht optreden tegen de "steppenbrand' van rechtsextremistische aanslagen op buitenlanders in Duitsland. Het aanzien van het land lijdt daaronder ernstig in de hele wereld, en vooral in Israel en Polen. Kinkel heeft tot nu toe een bijdrage gemist van de Duitse intelligentsia tegen de rechtsradicale geweldsexplosies. Hij vroeg om meer betrokkenheid van de intellectuelen die mét de politiek zij aan zij moeten werken (“in een kritische dialoog”) tegen extremisme en vreemdelingenhaat. Maandag had kanselier Helmut Kohl zijn weerzin jegens de brandaanslag en het geweld uitgesproken, bij die gelegenheid omschreef hij dat voor het eerst, zoals Kinkel en minister van binnenlandse zaken Seiters, niet meer als “rechtsextremisme” maar als “terrorisme”.

Dat paste ook bij Seiters' belofte van gisteren aan de joodse gemeenschap in Duitsland dat “in het kader van de bestaande bevoegdheden en mogelijkheden” harder tegen rechts geweld zal worden opgetreden. Volgende week vrijdag zal Seiters met de ministers van binnenlandse zaken van de zestien deelstaten de verscherping van het beleid van justitie en politie bespreken. Hij had vorige week wetsvoorstellen aangekondigd die de politie bij voorbeeld eerder tegen samenscholingen moet kunnen laten optreden.

Bondsdagpresidente Rita Süssmuth en de Duitse overkoepelende vakbond DGB hebben opgeroepen om aanstaande zaterdag de tweede verjaardag van de Duitse eenwording niet alleen te vieren met het voorgenomen officiële programma in Schwerin (waar onder anderen Kohl en bondspresident Richard von Weizsäcker zullen spreken). Süssmuth en de DGB vragen om op 3 oktober “te demonstreren tegen vreemdelingenhaat, racisme en de perfide ongeest van het anti-semitisme”. Bij verbale blijken van afkeer alleen mag het volgens Süssmuth niet blijven.

In een unaniem aangenomen resolutie vraagt de partijraad van de SPD “het fatsoenlijke Duitsland om zijn vlag te laten zien”. De Duitse democratie staat volgens de resolutie “voor een vuurproef”, de Duitsers moeten nu tonen dat zij “geen mooi-weerdemocraten zijn”. De 110 leden van de partijraad spraken af dat zij de komende tijd demonstratief zoveel mogelijk woonoorden van buitenlanders zullen bezoeken.

De SPD-partijraad steunde overigens gisteren met een meerderheid van circa twee derden de koerswijziging die de partijtop rondom Björn Engholm voorstelt inzake onder meer de verandering van het Duitse asielrecht. Engholms plannen om mee te werken aan grondwetswijziging en snellere uitwijzing mogelijk te maken van "economische' asielzoekers, via invoering van "landenlijsten' (met staten waar wel of niet politiek wordt vervolgd), worden definitief beoordeeld door een buitengewoon partijcongres, op 16 en 17 november.