"VVD steunt PvdA in strijd om WAO'

R. LINSCHOTEN, fractiespecialist van de VVD in het WAO-debat, ziet mogelijkheden om, samen met de PvdA, de huidige WAO-gerechtigden te ontzien. Uitspraken over de WAO van CDA-fractieleider Brinkman vindt hij “mateloos irritant”.

DEN HAAG, 29 SEPT. De VVD wil proberen met de PvdA overeenstemming over de WAO te bereiken. “Voor het oplossen van de problemen van de bestaande WAO-gevallen hebben we veel over en volgen we de PvdA”, zegt fractie-specialist R. Linschoten. Zijn uitspraak is een reactie op de waarschuwing van CDA-fractievoorzitter Brinkman dit weekeinde aan coalitie-partner PvdA, om niet te proberen buiten de coalitie om de bestaande WAO-gevallen onder de 50 jaar te ontzien.

Linschoten was in eerste instantie “stom verbaasd” over de uitlatingen van Brinkman. De CDA-fractie had enkele dagen eerder zijn verzoek geweigerd om deze week een Kamerdebat over de WAO-kwestie te voeren. “Het begint langzamerhand cultuur te worden via allerlei praatjes in het land over zo'n belangrijk onderwerp te discussiëren, en vervolgens in de Kamer te doen alsof er niets aan de hand is”, aldus het VVD-Kamerlid. “Dat irriteert me mateloos.”

Nu die cultuur er eenmaal is, kan de VVD volgens hem echter niet anders dan via de media aan het onderhandelen meedoen. De VVD biedt daarom nu de PvdA opnieuw steun in haar poging de uitkering van de huidige WAO'ers onder de 50 jaar niet te bevriezen, zoals het kabinet en CDA willen, maar op het oude niveau te houden. In ruil daarvoor moet de PvdA, aldus Linschoten, “meedoen aan een aanpassing van de WAO-voorstellen voor de nieuwe gevallen, in de richting van een basisstelsel. Over het tempo waarin we naar zo'n basisstelsel toegroeien, valt dan met de PvdA te praten.”

In een basis- of ministelsel blijven de uitkeringen voor werkloosheid, ziekte en arbeidsongeschiktheid beperkt tot het sociale minimum; wie meer wil, moet zichzelf bijverzekeren. De VVD heeft al eerder voor zo'n stelsel gepleit, maar het voorstel is toen door PvdA en CDA afgewezen. Bij het CDA stelde een partijcommissie onder leiding van prof.dr. J. Kolnaar, Kroonlid van de Sociaal-Economische Raad, dit voorjaar voor alleen de Ziektewet af te schaffen. Hij werd daarin gesteund door fractievoorzitter Brinkman. De commissie achtte het niet mogelijk iedereen voor arbeidsongeschiktheid en werkloosheid particulier te laten bijverzekeren. De werkgeversorganisaties VNO en NCW lieten vandaag blijken zo'n ministelsel op dit moment van de hand te wijzen.

“Over tien jaar hebben we in Nederland een ministelsel voor WAO, Ziektewet en WW”, houdt Linschoten echter vol. “Als ik zie wat, vergeleken met tien jaar geleden, ook bij de PvdA aan fraudebestrijding, volumebeperking en uitkeringsmaatregelen bespreekbaar is, durf ik zo'n uitspraak best te doen.” Hij erkent dat het CDA in haar opvattingen over de sociale zekerheid dichter bij de VVD dan bij de PvdA staat. “Brinkman heeft zich in het verleden ook wel eens voor een ministelsel uitgesproken”, herinnert Linschoten zich. “En de PvdA heeft het ministelsel op haar congres dit voorjaar uitgebreid besproken, maar toen afgewezen. Ik ben er echter van overtuigd dat we om redenen van eenvoud en uitvoerbaarheid van het stelsel van sociale zekerheid naar zo'n basisstelsel toegaan.”

Toch is het zeer de vraag of de VVD invloed kan uitoefenen op het onderhandelingsproces binnen de coalitie over de WAO. De latere invoering van een ministelsel die de VVD de PvdA nu voorhoudt, vinden de socialisten waarschijnlijk veel te mager. Bovendien zou een positieve respons van de PvdA op de voorstellen van de VVD het einde van de coalitie betekenen. Ook wordt er binnen de coalitie aan gedacht de beslissing over de uitkeringen van WAO'ers onder de 50 jaar uit te stellen tot de zomer van volgend jaar. Dit om te zien of de groei van het aantal WAO-gevallen nog verder afneemt.

Linschoten: “Dat betekent in feite dat de coalitie het probleem wegschuift naar een volgend kabinet. Dat is laf. Volgend jaar zomer kom je al in de verkiezingscampagnes terecht en kun je over zulke belangrijke onderwerpen geen beslissingen meer nemen.” Ook kan de VVD-fractiespecialist zich niet voorstellen dat de PvdA op het punt van de WAO'ers jonger dan 50 jaar toegeeft aan het CDA. “Ze hebben met het sneuvelen van de sociale vernieuwing, het plan-Simons en de koppeling toch alles al ingeleverd. Als de PvdA nu opnieuw zou toegeven, houden ze niets over.”