De ontelbare identiteiten van drugsbaas Tony

ROME, 29 SEPT. Het startsein voor de internationale operatie Green Ice, de meest succesvolle politie-actie tegen de drugsmafia van de afgelopen jaren, is rond zeven uur donderdagavond gegeven temidden van de honderden toeristen op de piazza Navona in Rome, vóór de befaamde ijssalon Tre Scalini.

Zestien politie-agenten houden van een afstand de Colombiaan in het wit in de gaten die op terras zit: José Duran volgens zijn paspoort, uit Venezuela, maar hij heeft zoveel verschillende identiteiten aangenomen dat ze zelfs in Colombia zijn echte naam niet meer kennen. Daarom Tony voor de politie.

Tony is de leider van het cocaïnekartel uit Pereira en geldt als een van de coming men, een mogelijke opvolger voor Pablo Escobar als leider van de kartels. Hij is sinds medio september in Italië om met de Siciliaanse mafia afspraken te maken over de distributie van cocaïne in Europa. De Colombianen willen van Italië de draaischijf maken voor de cocaïnetransporten in Europa en voor de geldstromen terug.

Tevreden drinkt hij zijn martini, want de lunch die middag in het restaurant Bracconiere met de vertegenwoordigers van de corleonesi, de machtigste mafiafamilie op Sicilië, is uitgestekend gegaan. Geen probleem, hadden ze gezegd. We hebben honderden bedrijfjes om de cocaïne te verspreiden en de dollars terug te sturen: van de verkoop van diepvriesvis, verse kreeft en sinaasappels tot verzekeringsmaatschappijen en transportbedrijven.

Tony toast op dit succes met de man die direct toezicht moet houden op de distributie in Europa, zijn landgenoot Pedro Felipe Villaquiran, en met de Nederlandse Bettine M., een veertigjarige blondine die al een paar maanden tassen vol met geld gaat ophalen in Sicilië.

Dan glijden er twee auto's dichterbij het terras en draaien twee vrouwelijke agenten ineens Tony's armen op de rug. Binnen een paar seconden zit het drietal in de auto. Aan de overkant van het plein, achter de beroemde fontein, pakt politiecommandant Vittorio Rizzo zijn draadloze telefoon: “We hebben Tony.”

Nu de belangrijkste vis in het net zit, kunnen elders de mensen worden gearresteerd die al maanden in de gaten worden gehouden. In zeven verschillende landen worden vervolgns in totaal ruim 200 man opgepakt.

In Italië zijn dat contactpersonen van de corleonesi en van de camorrabende van de Alfieri, wier peetvader eerder deze maand is gearresteerd. In Palermo worden vier rijke zakenmensen aangehouden. In Mantua, in het noorden, arresteert de politie een 69-jarige gepensioneerde onderwijzeres die bijna dagelijks bedragen van net onder 10 miljoen lire (ongeveer 14.000 gulden) overmaakt naar haar kleinzoon in de Verenigde Staten. Het bedrag is gekozen omdat overmakingen boven dat niveau moeten worden aangemeld.

In de Verenigde Staten worden meer dan honderd mensen gearresteerd. Onder hen is een vooraanstaande Colombiaanse bankier: Carlos Rodrigo Polania-Camargo, hoofd van het bureau buitenlandse betalingen van de nationale bank van zijn land, en lid van internationale financiële commissie die maatregelen moeten verzinnen tegen het witwassen van narcodollars.

De operatie Green Ice (zo genoemd wegens de kleur van het dollarbiljet en het "bevriezen' van de drugswinsten) heeft volgens politie-autoriteiten in Italië en de Verenigde Staten een wereldwijd netwerk ontmanteld waarin de Colombiaanse cocaïnekartels en de Siciliaanse mafia samenwerkten bij de distributie van cocaïne in Europa en het witwassen van de winsten die hiermee werden gemaakt.

Daarbij is voor tientallen miljoenen guldens aan cocaïne, valuta, waardepapieren en andere kostbaarheden in beslag genomen. In Londen heeft de politie een bergplaats van twintig kubieke meter ontdekt die vol lag met bankbiljetten. Volgens een voorlopige schatting gaat het om tegen de zes miljoen gulden.

“Nog nooit is zo'n belangrijke slag toegediend aan de mafia, de camorra en de 'ndrangheta”, de georganiseerde misdaad in respectievelijk Sicilië, Napels en omgeving, en Calabrië, zei Vincenzo Parisi, de commandant van de Italiaanse politie. Hij zei op een persconferentie gisteren in Rome dat zoveel geld in beslag is genomen dat de politie nog steeds aan het tellen was.

De politie-actie is begonnen als een operatie van de Amerikaanse Drug Enforcement Administration (DEA), opgezet in een poging de drugsmafia te bestrijden door de geldstromen te volgen in plaats van de cocaïnetransporten. De DEA heeft in september 1989 een bedrijfje opgezet in het Californische stadje La Jolla.

Drugssmokkelaars uit Colombia, de Verenigde Staten, Italië, Spanje, Groot-Brittannië, de Kaaimaneilanden, Costa Rica en Canada hebben dat bedrijfje gebruikt om ongeveer 53 miljoen dollar van hun winsten wit te wassen, zo hebben DEA-functionarissen op een persconferentie in San Diego gezegd. “Dit is een verlammende klap voor het Colombiaanse kartel”, zei George Terwilliger, plaatsvervangend attorney general.

Uit het politie-onderzoek blijkt dat in dit netwerk de meeste cocaïne werd verzonden via Colombia, Ecuador, Venezuela en Brazilië. Per vliegtuig, vrachtboot of luxe-jacht kwam het dan in Italië voor verdere distributie, soms via tussenstops in Nederland of Spanje.

Voor de geldstroom terug bestonden vele wegen. Transacties met banken in Oostenrijk, Zwitserland of Brazilië, Italiaanse bedrijfjes met als dekmantel een altijd werkelijk bestaande andere activiteit (de Colombianen stonden daarop, om geen onnodige verdenking op zich te laden), koeriers die ergens op de lange geldweg terug hun contanten omwisselden voor waardepapieren.

In Italië is de operatie Green Ice begroet als een nieuw succes in de strijd tegen de mafia, nadat eerder deze maand een aantal belangrijke mafialeiders is gearresteerd. Politie-functionarissen hebben gezegd dat het onderzoek is geholpen door de anti-mafiamaatregelen die deze zomer zijn genomen na de moorden op de rechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino. In een nieuw politie-succes is vanmorgen bekend gemaakt dat in Palermo een 27-jarige man is aangehouden die ervan wordt verdacht de autobom te hebben geplaats waarmee Borsellino is vermoord. Eerdere belangrijke mafia moorden zijn steeds onopgelost gebleven.