Bush wil geen condities voor relatie met China

DALLAS, 29 SEPT. President Bush heeft gisteren zijn veto uitgesproken over een wetsvoorstel waarin staat dat China de status van meest begunstigde natie alleen mag behouden, indien het land een eind maakt aan oneerlijke handelspraktijken, schending van mensenrechten en export van massavernietigingswapens.

De president verwierp eerder dit jaar al een bijna gelijk wetsvoorstel van het Congres, dat er vervolgens niet in slaagde de tweederde meerderheid achter het voorstel te krijgen die nodig is om een presidentieel veto ongedaan te maken. Op grond van de status van meest begunstigde natie profiteert China van de laagst mogelijke importheffingen valt.

Bush zei in een verklaring dat hij de wensen van het Congres deelt. “Maar de voorgestelde maatregelen brengen die doelstellingen niet sneller dichterbij.”

Leider Richard Gephardt van de Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden noemde het veto van Bush een “onedele” daad. “Democraten en Republikeinen in het Congres geloven dat een land als China dat mensenrechten van zijn bevolking schendt en massa-vernietigingswapens exporteert geen speciale handelsvoordelen moet krijgen.”

Volgens Bush heeft China beperkte stappen genomen om de mensenrechten te verbeteren, maar hij noemde deze tegelijk inadequaat. “De Verenigde Staten voeren een dialoog met China die ons de mogelijkheid biedt onze visie direct over te brengen aan de Chinese leiders. Het zou een ernstige vergissing zijn als frustraties ons ertoe brengen risico's te nemen met een beleid dat onze doelstellingen ondermijnt,” aldus de verklaring die gedurende de verkiezingscampagne van Bush werd uitgegeven. De president sprak ook de vrees uit dat China vergeldingsmaatregelen neemt, wat “duizenden Amerikaanse banen kan kosten.” De Amerikaanse export naar China kan volgens Bush dit jaar stijgen tot 8 miljard dollar.

Het jongste wetsvoorstel was er, in tegenstelling tot het vorige, op gericht de status van meest begunstigde alleen te onthouden aan staatsondernemingen. Particulieren ondernemingen en joint ventures zouden wel van de tariefvoordelen kunnen blijven profiteren. In het voorstel wordt de vrijlating geëist van politieke gevangen, die na de bloedig onderdrukte demonstraties in 1989 zijn gemaakt. Verder wordt de import verboden van produkten die door gevangenen zijn gemaakt. Democratische politici hebben gezegd dat ze nog deze week willen proberen het presidentiële veto ongedaan te maken.