Onderhandelaars in Bosnië; Vance en Owen: hervat luchtbrug op Sarajevo nu

LJUBLJANA, 28 SEPT. De voorzitters van de Joegoslavië-conferentie, Cyrus Vance en Lord Owen, hebben gepleit voor een onmiddellijke hervatting van de luchtbrug op Sarajevo. Ze hebben bovendien de Serviërs verweten zich in het noorden van Bosnië nog steeds schuldig te maken aan de verdrijving van moslims.

Vance en Owen hebben dit weekeinde een bezoek gebracht aan Banja Luka in het noorden van Bosnië Op een persconferentie in Genève noemde Vance later de situatie in Sarajevo “bijzonder kritiek”. “Wij hebben geen dag meer te verliezen.”

Het luchttransport van hulpgoederen op de Bosnische hoofdstad ligt stil sinds begin deze maand een Italiaans toestel werd neergeschoten. Vance waarschuwde dat de transporten over land ontoereikend zijn om de bevolking de winter door te helpen. Via een luchtbrug kan dagelijks 200 ton aan hulpgoederen naar Sarajevo worden overgebracht. De landen die betrokken zijn bij het luchttransport verlangen van de strijdende partijen extra veiligheidsgaranties alvorens tot een hervatting van de vluchten te willen overgaan. Omdat de hervatting van de luchtbrug onzeker blijft willen de VN-vredestroepen een corridor over land die de aanvoer van hulpgoederen naar de belegerde Bosnische hoofdstad sneller en efficiënter moet maken. Met het in gereedheid brengen van deze route, die grotendeels bestaat uit de spoorlijn tussen Sarajevo en de Kroatische stad Ploce, werd gisteren begonnen.

Vance en Owen zeiden tijdens hun bezoek aan Banja Luka “duidelijke aanwijzingen” gekregen te hebben over een “etnische schoonmaak” waarbij duizenden moslims en Kroaten door Servische milities uit hun dorpen verdreven zijn. “Ooggetuigen hebben ons verteld over de systematische beschieting van 3.000 tot 4.000 vluchtelingen die de afgelopen dagen plaatsvond. Ze werden uit autobussen gejaagd nadat zij gedwongen waren hun geld en bezittingen af te geven”, aldus Owen. Hij zei dat daarbij mensen gedood werden, maar noemde geen aantallen. “De situatie is slechter dan wij verwacht hadden”, aldus de diplomaat. Vance en Owen reizen vandaag naar Belgrado waar zij de leiders van Joegoslavië opnieuw zullen vragen een einde te maken aan de etnische schoonmaak.

Lord Carrington, oud-voorzitter van de Joegoslavië-conferentie, heeft zaterdag de erkenning van Bosnië door de Europese Gemeenschap “een tragische fout” genoemd. Hij zei dat in een vraaggesprek met het Franse weekblad Le Point. “Ik heb de leiders van de EG gewaarschuwd dat zo'n scenario, dat onaanvaardbaar was voor de Bosnische Serviërs, tot burgeroorlog zou leiden. Het was een tragische fout.”