Geplaagden hebben elkaar gevonden

Afgelopen week kreeg hij eindelijk zijn visum, zaterdag kwam hij in ons land aan en vanmiddag werd hij officieel aan de pers voorgesteld. Voor Nikolaj Guljajev ging een droom in vervulling. Samen met zijn echtgenote en dochtertje kon hij weg uit Moskou, waar het voedsel schaars is en hij nauwelijks nog gelegenheid had zijn favoriete sport, schaatsen, op topniveau te bedrijven. De directie van De Uithof in Den Haag biedt Guljajev, in 1987 Europees- en wereldkampioen bij de allrounders en een jaar later in Calgary winnaar van het olympische goud op de 1000 meter, de nodige ijs-uren zodat hij kan werken aan een prettige come-back. Als tegenprestatie moet de Rus in de avonduren trainingen verzorgen op de overdekte baan van de Residentie.

Nee, rijk wordt Guljajev niet van het uitstapje naar Holland. Hij betrekt een bungalowtje in het park Duinrell - kost en inwoning zijn dus gratis - en dank zij wat sponsors is er ruimte voor wat zakgeld. De Uithof kan financieel niet bijspringen, want het bedrijf van directeur Hans Künz is zo arm als Job. Erger nog, het balanceert op de rand van het faillissement. Zeker nu de gemeente Den Haag de subsidie (dit seizoen nog 185.000 gulden) in 1993 niet meer betaalt. In het pogen financieel enigszins rond te komen heeft Künz, die het met een minimale personeelsbezetting moet stellen, het entreegeld voor de jaarlijks 300.000 schaatsrecreanten moeten verhogen. De Uithof is in dat opzicht de duurste baan van Nederland.

De Uithof en Guljajev, twee geplaagden vonden elkaar. Allebei kenden ze betere tijden. Het schaatscentrum kreeg eind 1988 een dak, waardoor de baan - zo meldden Künz en de zijnen destijds - zich ten minste kon meten met de geheel gesloten hallen die met klimatologische problemen kampten. Op 2 en 3 december van dat jaar kwam de wereldelite naar het stadion. De publieke belangstelling was groot. De verwachtingen hoog gespannen. Künz rekende er steevast op dat de nieuwe Uithof in aanmerking zou komen voor de organisatie van EK's en WK's. Helaas voor hem hadden de Heerenveense Thialfhal en de schaatsbond een contract gesloten: alle toptoernooien in Nederland moesten tot 1997 in de Friese tempel worden afgewerkt. Een kort geding, later aangespannen door De Uithof, veranderde daar niets aan.

En Guljajev? Toen de communisten nog de baas waren en de oude Sovjet-Unie nog bestond had hij in zijn land als topsporter een leven als een prins. IJs-uren, trainers, reisgeld, alles had hij in overvloed. Helemaal tevreden was hij er echter niet mee, getuige zijn escapades in 1986 en 1987. In die jaren kocht Guljajev, belust op Westerse valuta, in zijn land anabolen steroïden, die hij naar Noorwegen liet smokkelen. Daar was Stein Olav Krosby een van de afnemers, Björn Nyland en Geir Karlstad fungeerden zonder het te weten als koeriers. Krosby werd door de Noorse bond geschorst, Guljajev kreeg van zijn schaatsunie slechts een berisping. Hem werd alleen kwalijk genomen dat hij als tussenpersoon had gefungeerd. Op internationaal niveau gebeurde er niets. Ook Guljajev gebruikt stond er in 1988 op spandoeken in Den Haag te lezen.

Nooit bewezen, redeneert de directie van De Uithof nu. Ze gaat zonder wroeging in zee met de Rus, die op de sprint sterk is maar wegens de slechte doorbloeding in beide benen op de langere afstanden niet meer vooruit is te branden. Trouwens, alles is toch vergeten en vergeven? Künz zegt blij te zijn dat zijn schaatsgekke dochter Petra, die zelf les geeft op het ijs, met de omstreden Rus in contact kwam en hem aanmoedigde de grote stap richting Nederland te zetten.