Weekoverzicht

De valuta-onrust houdt Europa in zijn greep. De Britten en Italianen moesten vorige week voor de aanvallen van speculanten capituleren door het pond sterling en de lire uit het Europees Monetair Stelsel (EMS) te halen.

Deze week kwam de Franse franc onder vuur te liggen. Maar de speculanten hebben het voorlopig afgelegd tegen een gecoördineerde tegenactie van Frankrijk en Duitsland. Bondskanselier Kohl en Mitterrand kwamen in Parijs bij elkaar om de Frans-Duitse as, waar omheen de Europese Gemeenschap sinds Adenauer en De Gaulle draait, te redden. Interventies op de valutamarkt en een renteverhoging door de Banque de France deden de rest. Spanje, Ierland en Portugal konden de aanvallen op hun munten afslaan door het kapitaalverkeer aan beperkingen te onderwerpen. Volgens de Europese Commissie is zo'n maatregel op grond van de huidige EG-regelgeving toegestaan.

De jaarvergadering van het Internationaal Monetaire Fonds (IMF) in Washington werd vrijwel volledig overschaduwd door chaos op de valutamarkten. Een voorstel van de Amerikaanse president Bush om de grondstoffenprijzen te gebruiken als maatstaf voor de relatieve waarde van valuta's kreeg een lauw onthaal. De suggestie, bedoeld om de wisselkoersstabiliteit te bevorderen, werd door de meesten afgedaan als verkiezingsstunt.

Hulp aan de Derde Wereld raakte tijdens de bijeenkomst in Washington in het gedrang. Uitvoerend directeur Ernest Stern van de Wereldbank deed dan ook een felle aanval op de rijke landen. Aanleiding vormde de patstelling in de financiering van de IDA, het "loket' voor de armste landen van de Wereldbank. Om de uitgaven op het huidige peil te handhaven zou voor de periode van 1993 tot 1996 18 à 19 miljard dollar op tafel moeten komen. Op de "aarde-conferentie' in Rio de Janeiro was afgelopen zomer bovendien afgesproken dat een milieu-compoment aan de IDA zou worden toegevoegd. Volgens Stern zijn de industrielanden de conferentie van Rio “al weer vergeten”. Ook voor de zogenoemde Agenda-21, een blauwdruk voor een beter milieu in de toekomst, kwam geen geld op tafel. Minister Pronk, de enige bewindsman van ontwikkelingssamenwerking in Washington, liet zich dan ook woedend uit over de weigerachtigheid van zijn collega's van financiën.

Over de economische hervormingen in Rusland werd tijdens de IMF-vergadering ook al niet erg diepgaand gesproken. Een regeling voor de buitenlandse schuld van 70 miljard dollar stuit nog steeds op onwil van Duitsland, de grootste crediteur van Moskou. De twijfel over het Russische economische beleid groeit ook bij het IMF, dat heeft beloofd miljarden aan kredieten ter beschikking te stellen bij een goede voortgang van de hervormingen. De nieuwe val van de roebel zal weinig vertrouwen hebben gewekt.

Het Europese Rekenhof uitte scherpe kritiek op milieubeleid van de EG. De interne samenwerking van de Europese Commissie is volgens het hof gebrekkig. In een aantal gevallen worden vervuilende projecten gefinancierd. Het tempo waarin ministers milieunormen vaststellen is uiterst traag, terwijl lidstaten vaak niet luisteren naar het Hof van Justitie.

    • Hans Buddingh'