Twijfelende Ross Perot houdt natie in spanning

WASHINGTON, 26 SEPT. De Texaanse miljardair Ross Perot houdt heel de natie in spanning over zijn plannen om voor de tweede maal dit jaar zijn kandidatuur voor het Amerikaanse presidentschap aan te kondigen. Via zijn geliefde middel van televisiepraatprogramma's brengt hij bijna dagelijks verslag uit van zijn politieke zielstoestand.

Komende maandag overlegt Perot in Dallas met vertegenwoordigers uit alle deelstaten. Ook vertegenwoordigers van Clinton en Bush zullen deelnemen aan de bijeenkomst om hun economische programma's toe te lichten. De Los Angeles Times berichtte dat Perot maandag, tijdens het CNN-praatprogramma van Larry King, zijn kandidatuur zal aankondigen. Volgens de zegsman van Perot is de kandidatuur nog niet zeker. Perot zegt, dat zijn vrijwilligers moeten beslissen. Veel "vrijwilligers' worden door hem zelf en zijn medewerkers betaald en geleid.

Tot nog toe gaat het slecht met de herverkiezingscampagne van Bush. Zijn harde aanvallen op de dienstplichtontwijking, de belastingverhogingen en de progressieve oriëntatie van Clinton hebben hem niet verder geholpen in de opiniepeilingen. Bush heeft tot nog toe geweigerd te debatteren met Clinton onder regels die zijn vastgesteld door een onafhankelijke commissie. Hij wil direct met Clinton overleggen over nieuwe regels, die een rechtstreeks onderling debat vrijwel uitsluiten.

Welke kandidaat op 3 november het meeste schade lijdt van een Perot-kandidatuur, de Democratische gouverneur Clinton of de Republikeinse president Bush, is onduidelijk. Zelf is Perot het meest gebeten op Bush, die hij nog kent uit Texas. Hij erkent dat hij niet meer kan winnen, maar hij wil aan het debat deelnemen. Door zijn vertrek in juni heeft Perot sterk aan geloofwaardigheid ingeboet. Maar als officieel kandidaat kan de miljardair er niet meer door de televisiemaatschappijen van worden weerhouden zendtijd te vullen met eigen politieke advertenties.

In juridische zin heeft Perot zijn kandidatuur nooit opgegeven. Toen hij op 16 juli aankondigde dat hij zou afzien van zijn kandidatuur, stond hij door succesvolle handtekeningenpetities in de meeste deelstaten al op het stembiljet.

Pag 5: Balans kan naar andere kant doorslaan

Inmiddels heeft Perot zo'n zestien miljoen dollar aan zijn organisatie uitgegeven om zijn naam in alle vijftig Amerikaanse deelstaten op de stembiljetten te krijgen. Nu dat is gelukt, staat niets hem meer in de weg om openlijk mee te doen.

Perot was gekwetst toen de omslagen van weekbladen en krantenvoorpagina's hem een “quitter” (opgever) noemden. Hij zinde op een manier om terug te komen. Daarop publiceerde hij zijn economische programma in een bestseller. Perot vindt dat beide kandidaten te weinig doen aan de bestrijding van het begrotingstekort. Maar voordat hij de strijd opgaf, durfde hij zelf ook niet met een specificiek economisch programma te komen. Het bleef bij algemene uitspraken over de bestrijding van geldverspilling door de overheid.

Omdat belastingverhogingen nog steeds taboe zijn in deze verkiezingen, rekenen beide kandidaten zich rijk. Ze vertrouwen sterk op de vruchten van de groei, die hun economische programma's zouden aanwakkeren. Clinton wil de infrastructuur versterken en scholing verbeteren, Bush denkt meer in de richting van belastingprikkels. Volgens veel economen is het ook niet verstandig om in deze tijd van recessie het begrotingstekort te gaan bestrijden.

Perots kandidatuur zou Clinton een grotere kans geven om in de staat Texas te winnen. Texas vertegenwoordigt een negende van het benodigde aantal stemmen voor een eindoverwinning en heeft bij de laatste zes verkiezingen altijd Republikeins gestemd. Nu staat Clinton al bovenaan in sommige opiniepeilingen.

In andere deelstaten kan Perot Clintons positie bedreigen. In de grootste deelstaat, Californië, die nu vrijwel zeker naar Clinton gaat, wordt dan Bush weer kansrijk.

Toen Perot nog meedeed, stond Clinton achter in de opiniepeilingen. Nu zal Perot slechts marginale percentages halen, maar misschien net genoeg om de balans naar één kant te laten doorslaan.

Het karakter van Bush staat nu ter discussie door publiciteit over zijn rol in de Iran-contra-affaire, waar gijzelaars werden uitgeruild tegen verkoop van wapens aan Iran. De opbrengst ging naar de rechtse guerrillastrijders tegen de toenmalig linkse regering van Nicaragua. Maar dergelijke publiciteit heeft een beperkt effect, want de Amerikaanse kiezers maken zich meer zorgen over de slappe economie dan over het karakter van de kandidaten. Komende weken wordt de verkiezingsstrijd vervolgd met televisie-advertenties.