Serviërs Kroatië en Bosnië: "één staat'

BELGRADO, 25 SEPT. De door Serviërs veroverde gebieden in Kroatië en Bosnië willen zich tot één nieuwe staat aaneensluiten, die zich - desnoods met gebruik van geweld als hiertegen verzet rijst - bij het "moederland', de republiek Servië, wil aansluiten.

Dit blijkt uit een aantal gisteren door Servische leiders in Kroatië en Bosnië uitgegeven verklaringen. Goran Hadzic, de premier van de "Servische republiek Krajina' (in Kroatië), verklaarde volgens het dagblad Politika dat de Serviërs uit Kroatië en Bosnië desnoods “met wapens” eventuele oppositie in Servië zelf tegen hun aansluiting zullen overwinnen. Hadzic' dreigement lijkt voornamelijk gericht tegen de Joegoslavische premier Milan Panic, die hij ook met name noemde. Panic wil Kroatië erkennen, ervan uitgaande dat de Servische gebieden binnen Kroatië een bijzondere status krijgen. Voor de Serviërs is elk verder verblijf evenwel onaanvaardbaar, aldus Hadzic. “De Servische republiek Krajina is geen doel op zich, we hebben geen behoefte aan een republiek buiten het moederland Servië”.

Het gisteren door de regeringen van de "Servische republiek Krajina' en de binnen de oude Bosnische grenzen uitgeroepen "Servische republiek' uitgegeven protocol voorziet in voortgaande integratie van beide staten, met de bedoeling tot één staat te komen. De vereniging zou bij referendum tot stand moeten komen, en de nieuwe republiek zou ook een president moeten kiezen. De Servische en Joegoslavische hebben op dit initiatief van de Serviërs in de twee omstreden buurrepublieken nog niet gereageerd.

Inmiddels lijkt zich rond de door de VN-vredesmacht Unprofor beschermde "sector-oost', een deel van de "Servische republiek Krajina', een nieuwe Servisch-Kroatische crisis te ontwikkelen. Een Unprofor-functionaris heeft Kroatische vluchtelingen, die op eigen gelegenheid naar hun door de Serviërs bezette steden en dorpen willen terugkeren, laten weten dat dit tot een drama kan leiden, en dat Unprofor voor de gevolgen van zo'n poging geen verantwoordelijkheid neemt.

Dat leidde gisteren in Osijek tot een betoging van honderden Kroaten, die Unprofor ervan beschuldigen de belangen van de Serviërs te beschermen. Duizenden Kroaten hebben een verklaring getekend, waarin zij zeggen op eigen gelegenheid naar hun huis te zullen terugkeren, wanneer Unprofor hen niet vóór 30 september in de gelegenheid stelt.