Revolutionaire vibraties; Dametjesroman van Gioconda Belli

Gioconda Belli: De bewoonde vrouw. Vert. Dick Bloemraad. Uitg. De Geus/Epo, 413 blz. Prijs ƒ 49,50

Ergernis is een vorm van genot en ik kan dan ook niet ontkennen dat ik mij heb verlustigd aan De bewoonde vrouw van de Nicaraguaanse Gioconda Belli. Ik las het boek in één ruk uit, en genoot met volle teugen van de valse romantiek, de kitsch en de clichés waarvan dit "vrouwenboek' aan elkaar kleeft.

Een heel boek lang mocht ik mij onderdompelen in de problematische gevoelens van een zekere Lavinia, een jonge, geminirokte architecte met een wild krullende haardos. Enig kind van rijke, egocentrische ouders, tegen wie zij zich vanzelfsprekend afzet. Gelukkig was er in haar jeugd ook een liefhebbende tante, die haar van jongs af aan heeft gestimuleerd "iets te worden', en van wie zij een geriefelijk huis heeft geërfd. Zij woont daar alleen, met zichzelf en haar onafhankelijke bestaan ingenomen. Zij weet haar mondje te roeren en laat zich op haar werk niet intimideren door de machistische houding van haar mannelijke collega's.

Toch wordt ze verliefd op de grootste macho van allemaal, de bronstige Felipe. De liefdesscènes tussen Lavinia en Felipe zijn onovertrefbaar in banaliteit: “Hij omarmde haar nog krachtiger. Zij begreep niets van deze bruuske verandering. Plotseling leek hij elke vorm van onverschilligheid van zich te hebben afgeworpen om zich openlijk in een haast dierlijke verleiding te storten. Zij voelde zich niet op haar gemak. Hij straalde oervibraties uit.”

Als Felipe in haar beschermde wereldje binnendringt is het met de rust gedaan. Hij blijkt deel uit te maken van De Beweging, die zich verzet tegen De Grote Generaal. Diens politieke wandaden, die zich in een ongedefinieerd Latijnsamerikaans land voltrekken, worden slechts terloops aangestipt.

Uit een enkel bijzinnetje valt op te maken dat het hier wrede dingen betreft als marteling en moord. Het geheel blijft echter zo summier, vaag en abstract dat het bij een lezer die niet aan een enkel woord genoeg heeft, geen betrokkenheid of morele verontwaardiging oproept.

Toch is dit vermoedelijk wel de bedoeling van de schrijfster, want het zijn deze gevoelens die ten grondslag liggen aan de activiteiten van De Beweging, en daarmee aan Lavinia's onophoudelijke verwarring. Ze wordt doorlopend heen en weer geslingerd tussen de behoefte zich politiek afzijdig te houden en haar plichtsbesef zich aan te sluiten bij De Beweging.

Ik zal niet verklappen hoe het afloopt met de heldin en haar geliefde. Ik kan ieder die aan ergernis verslaafd is, dit boek van Gioconda Belli van harte aanbevelen. Het is wat aan de prijzige kant voor een damesromannetje, maar De bewoonde vrouw is in ieder geval dik en doet het goed in de boekenkast.

    • Judith Uyterlinde