Psychiatrische boeken voor bibliotheken in de Oekraïne

AMSTERDAM, 25 SEPT. Duizenden boeken, dertig jaargangen van het British Journal of Psychiatry en tien jaargangen van Amerikaanse en Canadese vakbladen: dat is het eerste resultaat van een wervingscampagne onder medische bibliotheken en uitgevers in Nederland, de VS en Frankrijk om wetenschappelijk materiaal af te staan op het gebied van de psychiatrie. Met de opbrengst worden vier psychiatrische bibliotheken in de Oekraïne ingericht. Het eerste hulptransport is reeds in Kiev gearriveerd.

De campagne is een gezamenlijk initiatief van de internationale psychiatrische vereniging (GIP) en het Tweede Wereldcentrum in Amsterdam. Het Tweede Wereldcentrum is in 1987 voortgekomen uit het comité Redt Vladimir Boekovski dat begin jaren zeventig werd opgericht om diens in vrijheidsstelling te bewerkstelligen. Behalve voor Boekovski zette het comité zich in voor een reeks dissidenten, onder wie Irina Grivina en Andrej Sacharov.

De ontwikkelingen in de voormalige Sovjet-Unie hebben ertoe geleid dat het Tweede Wereldcentrum z'n prioriteiten opnieuw rangschikte. Een belangrijke taak is nu het stillen van honger naar Westerse kennis, zegt drs. A. Koppers van het centrum. En de behoefte aan Westerse literatuur op het gebied van de psychiatrie is groot: decennia lang zijn Russische psychiaters en zij die dat wilden worden verstoken geweest van de in het Westen gangbare wetenschappelijke literatuur. Het communistische regime stond dat niet toe.

Het vuistdikke boek "Oxford Textbook of psychiatry' kwam bijvoorbeeld op geen enkele literatuurlijst voor. Zichtbaar trots vertelt Koppers dat het Tweede Wereldcentrum inmiddels het copyright van dit boek voor een habbekrats in handen heeft gekregen: er hoefde slechts 25 gulden voor te worden betaald. De in Kiev gevestigde psychiater dr. S. Gluzman heeft een groep vertalers om zich heen verzameld die het boek in het Oekraïens, het Russisch en het Roemeens gaan vertalen. Wanneer dit project klaar is nemen ze het boek "An introduction to the psychotherapies' onder handen.

Koppers: “Het eerste hulptransport omvatte niet alleen vierhonderd dozen met boeken maar ook een enorme hoeveelheid medische apparatuur, bedden, dekens en kleding die geschonken zijn door instanties in Europa, Canada en de VS. Er zitten ook tuinbenodigdheden bij zodat patiënten in het kader van arbeidstherapie in de tuin van het ziekenhuis kunnen werken”.

De actie richt zich niet alleen op de jonge garde psychiaters - ook veel van hun oudere collega's hebben volgens Koppers te kennen gegeven dat ze willen worden bijgeschoold. “Je hebt de oudere generatie ook nodig om de eenvoudige reden dat zij over geld beschikken en inrichtingen beheren. Wil je daarbinnen iets veranderen dan kun je niet om hen heen, wat ze in het verleden ook fout hebben gedaan”. Hij schat het aantal geregistreerde psychiaters op 20.000. Nog eens 20.000 zijn, zegt hij, geen lid van de Sovjetvereniging voor psychiatrie.

Behalve het zenden van goederen omvat het hulpprogramma een reeks lezingen door Westerse psychiaters. Het vervoer van de hulptransporten gaat per vrachtwagen. Het GIP en het Tweede Wereldcentrum moeten per transport achtduizend gulden op tafel leggen. Om dat geld steeds bijelkaar te krijgen is een actie begonnen onder donateurs van de twee instellingen: zij kunnen per transport een aandeel van vijftig gulden in de vrachtwagen kopen. Die zal behalve in de voormalige Sovjet-Unie ook hulpgoederen afleveren bij een psychiatrisch ziekenhuis in Boekarest en bij ziekenhuizen in de Baltische staten.