Protest China tegen nieuwe leverantie van VS aan Taiwan

PEKING, 25 SEPT. China heeft geprotesteerd tegen het maandag aangekondigde Amerikaanse besluit om 12 marine-helikopters aan Taiwan te leveren.

Het betreft SH-2F helikopters met reserve-motoren ter waarde van 161 miljoen dollar voor onderzeebootbestrijding. Het Chinese protest koppelt de helikopter-leverantie aan de levering van 150 F 16's aan Taiwan drie weken geleden en waarschuwt de VS opnieuw voor ernstige gevolgen.

De Chinezen beschuldigen Washington weer van schending van het communiqué van augustus 1982 waarin de VS beloofde de wapenleveranties aan Taiwan te verminderen en na verloop van (onbepaalde) tijd geheel te beëindigen. Vrijwel alle landen in de wereld hebben formeel onderschreven dat Taiwan een provincie van China is en daarvan uitgaande is de levering van wapens aan Taiwan inmenging in China's binnenlandse aangelegenheden.

China heeft als vergelding reeds zijn medewerking aan het multilaterale overleg over beperking van de wapenproliferatie in het Midden-Oosten opgezegd en gedreigd geen Amerikaans graan meer te kopen, maar aangezien er twee andere acute hangende (handels-)geschillen tussen de beide landen zijn is het nog onduidelijk wat er van dat laatste dreigement terecht komt. Voor 10 oktober moet er immers een akkoord over de grotere openstelling van de Chinese markt voor Amerikaanse produkten worden bereikt en als dat uitblijft zal er een handelsoorlog met een patroon van wederzijdse vergelding uitbreken. Huis van Afgevaardigden en Senaat hebben vorige week wetgeving goedgekeurd die verlenging van China's status als meest begunstigde natie bindt aan verbetering van de mensenrechten-situatie. President Bush heeft deze wetgeving de laatste twee jaar met een veto getroffen en naar verwachting zal hij dat weer doen, maar ten koste van stemmen.

Het persbureau Nieuw China bericht vandaag uit Stockholm dat de Zweedse regering een Taiwanees verzoek om 200 JAS 39 Gripen gevechtsvliegtuigen in Zweden ter waarde van 4 miljard dollar te kopen heeft afgewezen. Het Chinese persbureau citeerde Zweedse woordvoerders, die zeiden dat Zweden zijn politieke en commerciële betrekkingen met China niet in de waagschaal wil stellen. De civiele vleugel van de SAAB-vliegtuigfabrieken hoopt dat zij grote aantallen SAAB 340 passagiersvliegtuigen aan China kan gaan leveren.

De minister van economische zaken van Taiwan, Vincent Siew, heeft zojuist een bezoek aan Duitsland gebracht en heeft daar over een gigantisch civiel-militair pakket onderhandeld. Officieel heeft hij gesproken over de levering van de Duitse ICE-trein voor een hoge snelheids-spoorverbinding tussen Taipei en Kaohsiung, waarvoor een consortium onder leiding van AEG slag levert met Franse en Japanse concurrenten. Duitse kringen in Peking zeggen dat Taiwan voornemens is de order in Duitsland te plaatsen en Duitse bedrijven eveneens voorrang te geven bij de bouw van ondergrondse spoorlijnen in de twee miljoenen-steden als de Duitse regering haar goedkeuring geeft voor de bouw van een groot aantal marine-schepen ter waarde van 18 miljard D-mark. Vorig jaar wees de Duitse regering de levering van militair materiaal aan Taiwan af uit beduchtheid voor de grote Duitse belangen in China. “Als het echt uitgroeit tot zo'n mammoet-contract wordt het onweerstaanbaar en kan geen enkele Duitse regering nein zeggen” zei een goed ingelichte Duitse bron in de Chinese hoofdstad. De Chinese minister van buitenlandse handel Li Lanqing zei eerder deze week tegen de hoofdredacteur van het Duitse Handelsblatt dat in geval van wapenleveranties door EG-landen aan Taiwan vergeldingsmaatregelen tegen de hele EG zullen worden genomen, met andere woorden als Duitsland wapens aan Taiwan levert zal de Airbus Industrie getroffen worden wegens de Duitse deelname daarin. China is voornemens de komende jaren 50 Airbussen te kopen.