Gepassioneerde minister brengt kabinet Israel in gevaar

TEL AVIV, 25 SEPT. Brengt de gepassioneerde Israelische minister van onderwijs Shulamit Aloni het voortbestaan van de regering-Rabin in gevaar? Een waterval van extreem anti-religieuze en geruchtmakende politieke uitspraken van de leider van de Burgerrechten-partij heeft tot grote spanning geleid in de nog betrekkelijk jonge regeringscoalitie. Leiders van de religieuze Shas-partij hebben Rabin gisteren gewaarschuwd dat nog één anti-godsdienstige uitspraak van Aloni onherroepelijk het uittreden van Shas uit de regering tot gevolg zal hebben.

Geschrokken van het door Aloni veroorzaakte religieuze oproer en met een motie van wantrouwen over haar optreden in het vooruitzicht heeft Rabin zijn excentrieke minister gisteren telefonisch tot de orde geroepen. Kennelijk doordrongen van de ernst van de situatie en van het effect van een regeringscrisis op de vredeskansen in het Midden-Oosten heeft Aloni gas teruggenomen. In een verklaring liet zij gisteravond weten dat zij de pers, die haar onvolledig zou citeren, op een afstand zal houden. In een brief aan rabbijn Ovadia Yosef, de geestelijk leider van Shas, wekt ze de indruk beterschap te beloven. Het vuur is echter in de pan geslagen en Rabin beklaagt zich er openlijk over moe te zijn steeds weer voor Aloni als brandweerman te moeten optreden om Shas in de regering te kunnen houden en de steun van een andere religieuze partij niet te verliezen.

Aloni's openbare stellingname voor het vervangen van het woord “God” uit het belangrijkste herdenkingsgebed door de woorden “het volk van Israel zal herdenken” heeft in alle religieuze kringen tot opperste opwinding geleid. Oud-legerrabbijn Shlomo Goren was zo woedend dat hij gisteravond in een radio-vraaggesprek niet uit zijn woorden kon komen. Het herdenkingsgebed "Jiskor' (hij zal herinneren) wordt onder andere gezegd bij de herdenking van gesneuvelde soldaten. De socialist Berl Katsnelson herschreef al in 1920 het "Jiskor'-gebed volgens de thans door Aloni verdedigde versie, die later overigens door David Ben Gurion werd afgewezen.

Met haar uitspraak van deze week dat Israel volgens het internationale recht geen aanspraken kan laten gelden op de Hoogvlakte van Golan is de juriste Aloni op nog meer lange tenen gaan staan. Ongetwijfeld zal een eerder afgenomen en vandaag gepubliceerd vraaggesprek in Yediot Ahronot nog meer olie op het politieke vuur gooien. “Ja, Yitzhak Rabin zal ermee instemmen de Golan in ruil voor volledige vrede terug te geven (aan Syrië)”, zegt ze in antwoord op de vraag of het om de hele Golan-hoogvlakte gaat. De grootste krant van Israel heeft deze zin vandaag vet op de voorpagina staan, hetgeen de discussie rondom haar persoonlijkheid alleen maar verder kan aanwakkeren.

Aloni's verdediging van de evolutie-theorie van Darwin, die lijnrecht ingaat tegen het Bijbels scheppingsverhaal en haar uitvallen tegen op de staatskas in luxe levende kolonisten in de bezette gebieden veroorzaakten de eerste stormen van verontwaardiging. De graag provocerende Aloni heeft dat wel zien aankomen, omdat ze zich er terdege van bewust is dat het voor de orthodoxie niet te pruimen is dat zij niet in de keuken staat maar minister van onderwijs is.