Besmetting polio vooral door hoesten

Poliomyelitis anterior acuta of kinderverlamming is een plotseling optredende ontsteking van de grijze stof in het ruggemerg, veroorzaakt door een virus. De besmetting vindt vooral plaats door hoesten. Het overbrengen druppetjes speeksel is dus een infectie-weg. Ook contact met ontlasting van een geïnfecteerde is gevaarlijk, al is die vorm van overbrenging bij de huidige Westerse hygiëne van mindere betekenis.

Wie besmet is vormt een gevaar voor anderen, maar hoeft zelf niet ziek te zijn. Ziekteverschijnselen doen zich als regel enkele dagen na de infectie voor, maar kunnen ook enkele weken op zich laten wachten. Die verschijnselen bestaan veelal uit koorts, hoofdpijn of maag- en darmklachten. Slechts bij één op de honderd tot duizend geïnfecteerden ontwikkelen zich verlammingsverschijnselen.

Het virus laat zich in drie groepen onderscheiden. Wie geïnfecteerd is geweest met één van die drie groepen en daar geen blijvende gevolgen aan heeft overgehouden is de rest van zijn leven resistent voor die virusgroep. Elke groep kent verder eigen stammen, die bij iedere epidemie meer of minder kwaadaardig blijken.

Er zijn twee zeer veilige vaccins, dat van Salk en dat van Sabin. Het eerste bestaat uit vijf injecties, die met tussenpozen worden toegediend en beschermt tegen alle drie de groepen. Sabin heeft een oraal te nemen vaccin ontwikkeld dat op een suikerklontje wordt gedruppeld en tegen één groep beschermt. Bij dat Sabin-vaccin is sprake van een medisch-ethisch bezwaar: doordat het via de mond in de maag en de darm komt wordt het door de gevaccineerde ongewild verspreid. Zo kan het terecht komen bij mensen, die principieel tegen vaccinaties zijn. Vaccinatie zou minimaal vijftien jaar bescherming bieden, zo wordt verondersteld.

Overigens is polio een betere naam dan kinderverlamming. Franklin D. Roosevelt werd op zijn 39-ste geïnfecteerd en veroordeeld tot de rolstoel.