THE GUARDIAN

Het was een nipte overwinning voor Maastricht, en wellicht het slechtst denkbare resultaat.

(...) Frankrijk immers ziet zichzelf bij voorkeur als het hart van de Gemeenschap, de visionaire leidende kracht. Als Frankrijk het er niet beter afbrengt dan dit, als zijn drie belangrijkste politieke leiders op een haar na zo vernederd kunnen worden door een stel communisten, fascisten en gaullistische patriotten, waar is dan het momentum waarmee het Verdrag in daden kan worden omgezet? (...)

Van Denemarken tot de Provence is er een kloof tussen leiders en kiezers die de praktijk van wat Maastricht voorstelt ongeloofwaardig maakt. Tenzij die kloof wordt gedicht, zal het project grotelijks ten onder gaan. En hoewel de gevolgen van het debacle zich laten voelen van Helsinki tot Napels, zou de grootste schade wel eens voor Groot-Brittannie kunnen zijn. Tijdelijk EG-voorzitter Major staat nu voor een dilemma dat hem kan vernietigen.

Hij was het immers die de ambitie had om in het centrum van Europa te zitten. Nu kan hij aan zijn dwarsliggende fractiegenoten alleen nog maar uitstel adviseren. De Franse uitslag betekent dat Parijs en Brussel en Den Haag en Bonn waarschijnlijk de druk vergroten om hoe dan ook iets te doen als ze er niet in slagen de hele Gemeenschap achter Maastricht te krijgen. En dat is zelfs waarschijnlijker na het minimale Franse "ja'.