Keniaanse atleten gunnen Dirks slechts vierde plek

ZAANDAM, 21 SEPT. Tonnie Dirks was gisteren de beste Europese atleet in de Dam-tot-Dam loop. Hij werd vierde achter drie Kenianen. Carlien Harms was de beste Nederlandse atlete. Zij werd vierde achter twee Keniaanse vrouwen en een Russin. Kenianen beheersten de wedstrijd van Amsterdam tot Zaandam. Ze werden eerste, tweede, derde, vijfde, zesde en negende bij de mannen; eerste, tweede en zevende bij de vrouwen. Charles Omwoyo (winnaar over tien Engelse mijlen, 16,1 km, in 46 minuten en 48 seconden), Jason Mosigisi en Sammy Maritim losten Tonnie Dirks halverwege de race. Bert van Vlaanderen en de sterke Pool Jan Huruk waren al eerder afgevallen.

“Als ik in vorm ben, kan ik mee in de kopgroep”, zei Dirks. Maar hij is nog bezig te herstellen van de olympische marathon in Barcelona, waar hij na 36 kilometer met maagkrampen de strijd staakte. In Zaandam finishte hij in 47.33, ruim een minuut boven zijn persoonlijk record.

De achtste Dam-tot-Damloop, met bijna dertienduizend deelnemers, was de tweede wedstrijd uit het Nederlandse wegcircuit dat acht klassiekers telt. Dirks, die het klassement vorig jaar won, staat voorlopig tweede achter Maritim. Drie weken geleden in Heerlen was Dirks eveneens vierde achter drie Kenianen. “Als er een groepje Afrikanen meeloopt is er altijd wel een in vorm. Dan loop je om de beste Europeaan te worden”, gaf Dirks toe. “Maar ik word liever vierde in een sterk veld, dan eerste terwijl er niemand meedoet”, relativeerde Carlien Harms.

In Kenia bestaat een eindeloos reservoir aan sterke lange-afstandslopers. Zoals kinderen in Nederland hun spieren sterken op de fiets, zo leggen in Kenia de kinderen hun kilometers naar school rennend af, met hun huiswerk onder de arm. De olympische toppers uit Kenia lopen al jaren de grote wedstrijden in Europa. Maar ook de Afrikaanse subtoppers kunnen, net als de Oosteuropeanen, in West-Europa redelijk verdienen. Organisatoren zijn bereid reis- en verblijfkosten te betalen en keren gecombineerde start- en prijzengelden uit die tussen de duizend en vier duizend gulden liggen. In bijvoorbeeld Frankrijk is men nog guller.

“Als ik morgen tien Kenianen wil hebben, dan kan dat. Ze komen al voor een ticket”, illustreert de Nederlandse coach Has van Cuyk.

Omwoyo en Maritim (een en drie bij de mannen) en Tecla Loroupe (tweede bij de vrouwen) hebben in Europa onderdak gevonden bij de Duitser Volker Wagner die optreedt als manager en begeleider.

Wagner werkt al vijf jaar met Tanzanianen en al drie jaar met Kenianen. Zij wonen en trainen door de week in Detmold, “het stadje in Duitsland waar prins Bernard vandaan komt”, verduidelijkt de manager. In de weekeinden lopen ze wedstrijden over tien kilometer, tien mijl, een halve marathon en twee of drie keer per jaar een hele marathon.

Wagner gaat zijn atleten niet zoeken in Kenia. Maar zijn atleten boeken successen. Daardoor komen anderen vanzelf bij hem terecht, vertelt hij. Al zijn atleten verbeteren zich voortdurend, zegt hij. Loroupe liep nadat ze bij hem kwam een wereljuniorenrecord op de tien kilometer en won in Heerlen. Charles Omwoyo, de broer van de bekendere Wilson Omwoyo, arriveerde in Duitsland met een blessure aan zijn dijbeenspieren. Die heeft Wagner weg weten te masseren. Sindsdien won Omwoyo acht van de tien wedstrijden die hij in Duitsland heeft gelopen. Hij is dertig, een leeftijd die hem op de lange afstanden nog de status van "grote belofte' geeft.

Omwoyo kan, zo onthult Wagner, op de tien kilometer onder de 28 minuten lopen. Dat zou Omwoyo rijp maken voor de echt grote wedstrijden. En dat zou wel eens het einde kunnen betekenen van zijn verbintenis met Wagner. Want Wagner heeft niet de contacten en het budget van de hele grote managers. Bij de grote wedstrijden wachten de organisaties eerst het aanbod van de grote jongens af voor ze hem kunnen vertellen wat zijn atleten kunnen verdienen.

Voorlopig koestert Wagner zijn successen. Na de finish leidde hij als een schoolmeester zijn lachende atleten tussen de hordes trimlopers naar een rustige plaats. Hij regelde een busje voor vervoer naar het hotel. Zijn atleten konden op hun kamer douchen en wisten de drukte in de sporthal te vermijden. Daar bleken ook in de kleedkamer voor de toppers tientallen amateurs het zweet van hun lichamen te spoelen.