Italië slaakt "zucht van verlichting' na Frans "ja'

ROME, 21 SEPT. De Italiaanse premier Giuliano Amato heeft met “een zucht van verlichting” gereageerd op het Franse "ja' tegen "Maastricht', maar moet tegelijkertijd constateren dat de problemen rondom de lire hiermee nog lang niet voorbij zijn.

Als een meerderheid in Frankrijk het verdrag van Maastricht had afgewezen, zou dit “onherstelbare schade” hebben toegebracht aan de Europese eenwording, zei Amato gisteravond in een eerste reactie. Niet alleen de monetaire eenwording zou op de lange baan zijn geschoven, maar ook de plannen voor verdere samenwerking in de buitenlandse politiek en het veiligheidsbeleid.

Wie twijfelt aan het belang daarvan, aldus Amato, hoeft zich alleen maar af te vragen wat onze verhouding met het machtigste land in Europa zou zijn als er geen Europese eenwording zou zijn. Met andere woorden: Italië en andere landen hebben een verenigd Europa nodig om te voorkomen dat ze door Duitsland worden overheerst.

In andere commentaren wordt de opluchting van Amato gedeeld, maar wordt ook gewaarschuwd dat hiermee het verdrag van Maastricht nog niet is gered. Op zich is het een veeg teken dat bijna de helft van de Fransen tegen het verdrag is. Bovendien is het nog maar de vraag hoe het Britse parlement stemt over Maastricht. Het is geen overwinning, becommentarieerde het journaal van Rai Tre gisteravond, het is alleen maar geen nederlaag.

Rome hoopt dat nu de rust weerkeert op de valutamarkten. Dat een terugkeer morgen van de lire in het Europees Monetair Stelsel niet haalbaar blijkt, is een flinke tegenvaller voor Rome. Premier Amato had gehoopt dat het ingrijpende bezuinigingsplan dat hij eind vorige week heeft gepresenteerd, samen met een Frans "ja' overtuigend genoeg zou zijn om het vertrouwen in de lire te herstellen.

Het is nog onzeker of Amato genoeg steun krijgt om zijn bloed-zweet-en-tranen begroting door te voeren. De vakbonden zouden later vandaag een tegenplan indienen en hebben een reeks regionaal georganiseerde stakingsacties aangekondigd.

In brede kring bestaat de bereidheid om te bezuinigen, want de instorting van de lire heeft iedereen ervan doordrongen dat het land een enorme crisis doormaakt. Maar de economische problemen gaan gepaard met een politieke crisis, waarbij veel Italianen het vertrouwen in de traditionele partijen hebben verloren. Dezelfde regeringspartijen die de financiële problemen hebben veroorzaakt moeten ze nu oplossen. Niet iedereen denkt dat dit mogelijk is.

Het Franse "ja' heeft de rust in Italië niet hersteld, niet rondom de lire en niet in de nationale politiek. “De storm houdt aan,” schreef de Corriere della Sera vanmorgen. En premier Amato zei: “We hebben ons hersteld, een beetje laat, maar nog op tijd. Maar we zullen keihard moeten werken. Jarenlang hebben we ons gekoesterd in ons tekort, hebben we dingen gedaan die we niet hadden moeten doen, gewoontes gehandhaafd die we hadden moeten opgeven. We hebben drie jaar om te veranderen.”

    • Marc Leijendekker