Den Haag is tevreden maar tevens bezorgd

DEN HAAG, 21 SEPT. De Nederlandse regering is “tevreden” over de uitslag van het referendum in Frankrijk, maar tegelijk bezorgd over het draagvlak voor de Europese integratie. Volgens staatssecretaris voor Europese zaken P. Dankert levert de krappe meerderheid “geen duidelijkheid op”.

Dankert vreest dat er in Groot-Brittannië bij de ratificatie extra problemen zullen ontstaan door het magere Franse "ja' voor Maastricht, en dat het bovendien moeilijk zal worden het Deense "nee' te veranderen. Ook denkt hij dat de “meerderheid te krap” is om voor rust op de financiële markten te kunnen zorgen. Dankert ziet in de publieke discussie die het referendum te weeg heeft gebracht een positief aspect. “Een probleem was tot nu toe dat er geen gevoel van betrokkenheid was bij de publieke opinie”.

De regeringspartijen CDA en PvdA toonden zich opgelucht met het resultaat van het referendum. Volgens PvdA-fractiewoordvoerder J. Lonink lost het benauwde "ja' de problemen voor het verdrag niet op. “Het kernprobleem is dat de burgers zich niet herkennen in het Europa dat Maastricht maakt”, aldus Lonink. De PvdA organiseert zaterdag in Amersfoort een briefing over Europa. “De burgers zien de gebeurtenissen in Rostock en Sarajevo, maar wat doet Europa?”. Hij denkt dat er in Groot-Brittannië spanningen binnen de Conservatieve Partij gaan ontstaan. “Als de conservatieven gaan twijfelen, komt Labour in een erg moeilijke positie.” Labour houdt binnenkort een partijcongres waar ook het Verdrag van Maastricht aan de orde komt.

VVD-fractieleider F. Bolkestein vindt dat het debat in Nederland onverminderd door moet gaan omdat de krappe meerderheid aantoont dat er veel tegenstand is tegen het Verdrag van Maastricht. “De bureaucratische organisatie van Europa spreekt de mensen niet aan”, aldus Bolkestein. De VVD-leider heeft nog geen definitief standpunt ingenomen over ratificatie van het verdrag. Hij noemt de monetaire unie het kernstuk, maar heeft veel kritiek op het sociale handvest en de overdracht van gelden naar Zuid-Europa.

“De EMU is het kind, de rest het badwater”, zo meende Bolkestein zaterdag nog op de partijraad van de VVD.. Hij voegde er gisteren echter aan toe dat hij “met pijn en moeite en knarsetandend” voor het verdrag zou hebben gestemd als hij in het referendum een keuze zou hebben gehad.

Volgens Bolkestein blijft de toekomst van Maastricht onzeker omdat met name in Groot-Brittannië de roep om een referendum sterker zal worden. “De druk op de Britse regering zal toenemen om toch een referendum te houden”. Volgens recente opiniepeilingen is een meerderheid van de Britten tegen "Maastricht'. Vorige week riep de vroegere premier Thatcher de Fransen nog op om nee te stemmen.

De SPG, GPV en RPF noemen het Franse ja voor "Maastricht' “niet overtuigend”. De drie christelijke partijen hebben zich reeds in een eerder stadium tegen "Maastricht' uitgesproken. “De uitslag toont aan dat de Europese superstaat waar veel politici en bureaucraten zich blind op staren, niet leeft bij een groot deel van de bevolking”, aldus de SPG in haar reactie. “Het Franse ja is dan ook een Pyrrus-ja”.

Het Frans "ja' betekent voor Groen Links geenszins dat het Verdrag van Maastricht aanvaard kan worden. Na het Deense "nee' is er voor Groen Links maar één mogelijkheid: heronderhandelen. “Als Nederland ermee akkoord gaat dat het Deense nee wordt genegeerd, graaft het zijn eigen graf: ons land zou dan actief meewerken aan een Europa dat niet op de kleintjes let”, aldus de partij in een verklaring.