D-mark blijft koning van Europa; Frans "ja' neemt spanning op valutamarkten niet weg

PARIJS, LONDEN, AMSTERDAM, TOKIO 21 SEPT. “Merde, die rotzak neemt de telefoon niet op”. Naarmate de D-mark terreinwinst boekt ten opzichte van de Franse frank neemt de stemming in de dealingroom van Barclays de Zoete Wedd in Parijs evenredig af. De felbegeerde renteverlaging door de Franse centrale bank lijkt verder weg van ooit.

De aandelen en obligatiehandelaren zijn vanmorgen voor het begin van de handel nog optimistisch. “Het wordt een lange, drukke, maar winstgevende dag”, zijn de eerste woorden van Cyril Julliard (30), handelaar van Barclays de Zoete Wedd in Parijs als hij om kwart voor zeven 6.45 uur het kantoor op de Boulevard de la Madeleine betreedt. Om 7 uur kent de handel in termijncontracten op Franse staatsleningen op de financiële termijnbeurs Matif een vliegende start.

In de dealingrooms van banken en effectenhuizen in Parijs gaan de handelaren uit van licht hogere obligatie- en aandelenkoersen, nadat een nipte meerderheid van de Fransen gisteren ja zei tegen het Verdrag van Maastricht. Maar van een hausse is geen sprake. Integendeel.

Nadat zich een kleine Franse meerderheid voor "Maastricht' aftekende, stegen zondagavond de koersen van obligaties genoteerd in Franse franks en ecu's. Weliswaar is op de Franse optie- en termijnbeurzen sprake van hectische handel, maar de koersen stagneren of moeten zelfs licht terug. De grootste omzetten worden geboekt op de markt voor Franse staatsleningen die aanvankelijk speculeert op een daling van de Franse rente. Vooral de handel in de tienjarige staatslening met een rente van 10 procent is koortsachtig. Maar tegen het einde van de ochtend is de winst van gisteravond geheel weggevaagd.

Daar komt nog bij dat de aandelenkoersen op de effectenbeurs 1 procent lager openen. De verkoopdruk is zo groot dat de beurshandel zelfs even stil wordt gelegd.

Door deze tegenslagen versombert de stemming aan de Boulevard de la Madeleine in de loop van de ochtend. Het positieve effect van het Franse ja wordt tenietgedaan doordat de Franse frank terrein verliest ten opzichte van de D-mark. Hierdoor neemt de kans af dat de Franse centrale bank de rente verlaagt.

De turbulente gebeurtenissen van afgelopen week hadden het referendum eigenlijk overbodig gemaakt: de Europese monetaire samenwerking was al aan gruzelementen, daar hoefde geen Fransman meer aan te pas te komen. Europa kampte na het vertrek van Groot-Brittannië en Italië uit het EMS al met een valutacrisis. Het Franse "ja' voorkwam dat die crisis nog groter werd, maar nam de spanningen op de markt zeker niet weg.

De illustratie van de aanhoudende crisis leverde het Britse pond. Toen de handel in Tokio vannacht opende begon de munt te zakken. Een koersval die vanochtend in Londen werd voortgezet: in de ochtenduren verloor de munt 7 pfennig ten opzichte van de mark en cirkelde rond 2,54 mark. De handelaren liepen daarmee vooruit op een mogelijke verlaging van de Britse rente, die - zo verwachten ze - in de komende weken stapsgewijs zal dalen van 10 naar 8 procent. Barclays hield vanochtend rekening met een koers van 2,45 mark: maar liefst 50 pfennig onder het niveau waarop de munt tot het EMS is toegetreden.

De Amsterdamse effectenbeurs reageerde vanmorgen gematigd positief op de uitslag van het referendum. “Als de Economische Monetaire Unie er zo moet komen, houd ik mijn hart vast”, zei een beurshandelaar. “We hebben een Frans ja, maar zitten nog met een Deens nee.”

Bij aanvang van de handel opende Beursplein 5 aanvankelijk wat lager. Handelaren voerden twee oorzaken aan. Afgelopen vrijdag was de EOE-index de laatste 40 minuten van de dag nog met een paar punten gestegen. “Men neemt nu gas terug”, aldus een handelaar. De krappe overwinning van de Franse ja-stemmers werd eveneens genoemd als oorzaak.

Beurshandelaren nemen aan dat de ja-stem van de Fransen weinig invloed zal hebben op de koersen. “Het is belangrijk dat dat ze geen nee hebben gezegd tegen Maastricht. Dan waren de gevolgen niet te overzien geweest.”

De obligatiemarkt opende vanmorgen lager, maar trok na enige tijd weer bij. “Het Franse ja is geen reden voor beleggers om te vluchten in de harde valuta”, zei een obligatiehandelaar. De eerste reactie op de uitslag van het referendum was overdreven, volgens hem. De grote recordomzettten die vorige week op de Amsterdamse beurs werden gemaakt, verwachten de handelaren niet. “Die omzetten werden veroorzaakt door hectische handel en grote onrust op de valutamarkt. Deze week zal rustiger zijn”, aldus een handelaar. Japan heeft de uitslag van het Franse referendum vandaag verwelkomd. Premier Kiichi Miyazawa zei dat het “goed” was dat een meerderheid van de Fransen haar steun heeft gegeven aan 'Maastricht'. Ook voorzitter Gaishi Hiraiwa van de Keidanren, de invloedrijke ondernemerslobby,

was blij met de uitslag.

Op de financiële markten in Tokio was het vandaag tamelijk kalm. Handelaren namen een afwachtende houding aan. Ze zijn nog niet gerust op de Europese valutamarkten. Hoewel de rente in Europa veel hoger is dan in Japan, weken sommige Japanse beleggers uit naar Amerikaanse staatsobligaties, uit vrees voor mogelijk nieuwe Europese turbulentie na de flinterdunne Franse meerderheid voor 'Maastricht'.

De beurs van Tokio steeg vanmorgen, maar later op de dag moest de Nikkei prijsgeven en sloot 0,55 procent lager op 18.066,24. Over het algemeen ziet men de gebeurtenissen in Europa als “een vuur aan de andere kant van de rivier”, zoals een Japans gezegde luidt.

Toch sluit men in Tokio niet uit dat nieuwe turbulentie alsnog overslaat op de rest van de wereld. Dat zou een vlucht in de dollar kunnen teweegbrengen die de yen onder druk zet, iets wat Japan hoe dan ook wil voorkomen. Het wenst een stabiele dollar/yen-verhouding om zijn beleggingen in de VS zo waardevast mogelijk te houden.

De uitslag van het Franse referendum zorgde gisteravond nauwelijks voor beroering op de valutamarkten. Dagenlang was door valutahandelaren uitgebreid gespeculeerd over de gevolgen van een "nee' van de Franse bevolking tegen de Europese Monetaire Unie, maar toen de uitslag positief bleek, reageerde de internationale geldhandel nauwelijks.

Overal ter wereld zaten valutaspeculanten gisteravond startklaar om in te kunnen spelen op de uitkomst van het referendum. Er werd in de loop van de middag en de vroege avond zelfs al gehandeld, maar de omzetten bleven gering omdat de meeste marktpartijen geen transacties aandurfden. Na tien uur 's avonds viel de wereldhandel helemaal stil.

Ook de valutahandelaren van ABN Amro, ING Bank en Bank Mees & Hope offerden gisteren hun vrije zondag op. Als het "ja'-woord is gesproken, is de dealing room van Mees & Hope uitgestorven en mag de bewaker van het pand de laatste telefoontjes afhandelen.

In Londen kwam de valutahandel gisteravond moeizaam op gang. Bij gebrek aan spectacularie koersnoteringen naar aanleiding van het marginale Franse Ja schreeuwden de handelaren van Barclays de Zoete Wedd elkaar gisteravond de voorlopige uitslagen van het Franse referendum toe. Werkloos dwaalden de valutahandelaren gisteravond door de enorme dealing room: hun collega's van de obligatie- en effectentafels zaten nog rustig thuis. In New York was geen handel en Tokio zou nog lang niet openen. En het referendum had geen onmiddellijk effect.