Zweden legt na storing vijf kernreactoren stil

ROTTERDAM, 18 SEPT. Zweedse nucleaire autoriteiten hebben gisteren uit voorzorg vijf van de twaalf Zweedse kernreactoren buiten gebruik gesteld. Aanleiding is een structurele fout in het koelsysteem die bij een ongeluk in juli aan het licht kwam. De reactoren zullen enige weken buiten gebruik blijven.

De maatregel treft vijf zogeheten "kokendwaterreactoren' die in de periode 1966 - 1977 gebouwd zijn. Ze maken deel uit van de centrales bij Barseback, Oskarhamn en Ringhals, alle in Zuid-Zweden. Leverancier van het reactorvat met toebehoren was destijds de Zweedse onderneming Asea, thans opgenomen in het Zweeds-Zwitserse ABB. Drie Asea-kokendwaterreactoren van de centrale bij Forsmark, één moderne reactor bij Oskarhamn en drie drukwaterreactoren van Westinghouse bij Ringhals blijven in gebruik.

De fout werd ontdekt op 28 juli toen een reactor bij Barseback na het jaarlijkse onderhoud weer in gebruik werd genomen. Daarbij opende zich onverwacht een veiligheidsklep waardoor het noodkoelsysteem in werking trad. Aanleiding was het dichtslibben van een filter in het koelsysteem met vuil dat in het koelwater was terechtgekomen. De stroomsnelheid van het water liep daardoor zozeer terug dat noodkoeling werd ingeschakeld. Omdat de reactor nog maar net werd opgestart was het effect beperkt.

Tot nu toe had laboratoriumonderzoek uitgewezen dat de filters niet binnen tien uur met vuil (zoals glaswol en steenwol van de isolatie rond de pijpen dat bij pijpbreuk kan vrijkomen) konden dichtslibben. Het bedienend personeel zou dan voldoende tijd houden om het vuil te verwijderen door tijdelijk de stroomrichting van het water om te keren. In Barseback bleken de filters al binnen twintig minuten dicht te kunnen slaan. Dat liet volgens de Zweedse autoriteiten te weinig tijd om het vuil handmatig te verwijderen. Daarop besloot men ook reactoren met een vergelijkbaar koelsysteem uit te schakelen.

Zweden betrekt ruim 50 procent van zijn elektriciteit uit kernenergie. Het tekort aan vermogen hoopt men de komende weken op te vangen met de aankoop van elektriciteit uit Noorwegen en Denemarken en verhoging van de produktiviteit van conventionele centrales binnen Zweden. Reactoren van Asea zijn buiten Zweden alleen in Finland te vinden.

In maart 1980 sprak Zweden zich in een referendum uit voor een versnelde sluiting van kernreactoren. Na 2010 zouden alle reactoren moeten zijn stilgelegd. Maar vorig jaar besloot het parlement alle reactoren voorlopig in gebruik te houden.