Syrië wil bemiddeling VS; Israel: overleg over vrede is niet in impasse

TEL-AVIV, 18 SEPT. Israel verwerpt de Syrische verklaring van gisteren dat het vredesoverleg over het Midden-Oosten, dat in Washington wordt gehouden, in een een impasse zou verkeren.

De Syrische onderhandelaar Mouwafak Allaf riep gisteren op tot Amerikaanse interventie, omdat Israel “weigert over ontruiming van de Golan-hoogvlakte te onderhandelen”. Premier Rabin zei gisteren dat de territoriale aspecten van de vrede met Syrië pas aan de orde kunnen komen nadat Syrië details heeft gegeven over het karakter van de met Israel te sluiten vrede, alvorens te willen spreken over territoriale concessies. Israel staat volgens Rabin op “volledige vrede, open grenzen en diplomatieke betrekkingen, inclusief uitwisseling van ambassadeurs”.

Bovendien verduidelijkte hij nog eens dat Israel aanstuurt op een op zichzelf staande vrede met Syrië, dat wil zeggen een die onafhankelijk is van vooruitgang in het vredesoverleg met de Palestijnen en Libanon.

Professor Itamar Rabinovits, de leider van de Israelische delegatie naar het vredesoverleg met Syrië, reageerde in vraaggesprekken met de Israelische media gisteravond en vanmorgen eveneens rustig op de Syrische verklaring dat de onderhandelingen zijn vastgelopen. Volgens hem hebben de Syriërs een "mini-crisis' geschapen om Amerikaanse tussenkomst in de onderhandelingen uit te lokken. Rabinovits wees Amerikaans ingrijpen af, als dat verder gaat dan de huidige "lichte hand' in de onderhandelingen. Hij stelde de Syrische delegatie voor om zaterdagavond en zondag de onderhandelingen te hervatten om een uitweg uit de ontstane moeilijkheden te zoeken.

Premier Rabin plaatste gisteren zijn vredespolitiek opnieuw in het kader van de grote veranderingen die zich in de wereld voltrekken sedert het uiteenvallen van het Sovjet-rijk. Hoewel hij zei de gevaren van de situatie niet te onderschatten, hield hij een vurig pleidooi voor het aangrijpen van serieuze mogelijkheden om vrede te sluiten met Syrië, Libanon, Jordanië en de Palestijnen.

Een vandaag door het blad Yedioth Achronoth gepubliceerde opiniepeiling wijst uit, dat vijftig procent van de Israeliërs zich onder alle omstandigheden, dus ook voor vrede met Syrië, tegen territoriale concessies op de Golan-hoogvlakte verzet. Voor vrede is 34 procent bereid een klein deel van de Golan-hoogvlakte op te geven, terwijl zes procent geen bezwaar heeft tegen het overdragen van het hele Golan-gebied aan Syrië.

Dezelfde opiniepeiling geeft aan dat 65 procent van de Israeliërs tegen ontruiming is van nederzettingen op de Golan-hoogvlakte. Dergelijke opiniepeilingen over de toekomst van de Sinaï-woestijn verschenen ook ten tijde van het vredesoverleg met Egypte, die tenslotte uitmondden in opgave van de hele Sinaï en ontruiming van alle daar gevestigde Israelische nederzettingen.

Het debat over de toekomst van de Golan-hoogvlakte beheerst thans volledig de Israelische politiek en is ook in godsdienstige banen gekomen. De religieuze leider van de Sefardische joden, Ovadia Josef, is van mening dat het Israel om godsdienstige redenen is toegestaan delen van de Golan-hoogvlakte op te geven. De minister van binnenlandse zaken Arie Deri van de Shas-partij zei gisteravond in een tv-vraaggesprek dat Ovadia Josef de vredespolitiek van Rabin steunt en de “heiligheid van het leven boven de heiligheid van het land” stelt. De Ashekanische opperrabbijn Shapira daarentegen verzet zich eveneens aan de hand van religieuze argumenten tegen opgave van delen van de Golan-hoogvlakte.