Financiële wereld in Duitsland is vooral opgelucht

BONN, 18 SEPT. Is de Duitse financiële wereld onder de indruk van de grootste crisis die het Europees Monetair Stelsel in zijn dertienjarige geschiedenis meemaakt? Gaat zij gebukt onder de verwijten uit Londen, dat in Frankfurt een smadelijk monetair Canossa ziet? Is zij aangeslagen nu de Britse premier John Major woensdagavond zelfs telefonisch zijn beklag deed bij zijn vriend Helmut Kohl over wat in Britse kranten wordt omschreven als “de manipulaties tegen het pond” van bankpresident Schlesinger, die immers openlijk had verzucht dat de devaluatie van de lire (in het weekeinde) ook best andere munten had mogen omvatten?

In de banktorens in Frankfurt lijkt een gevoel van opluchting te overheersen. Wolfgang Röller, de chef van Duitslands tweede bank, de Dresdner, noemde begin deze week de koerscorrectie binnen het EMS ook te beperkt. Hij meent dat de D-mark sterker uit de crisis is gekomen, wat straks renteverlagingen mogelijk maakt. Röllers directielid Moritz Lipp gaat verder: “De speculatiecrisis is nu door de markt bedwongen, het ergste is voorbij, de geldmarkten hebben in feite al vóórgespeculeerd op een Frans nee. Het is te goedkoop van de Britten om de fouten bij anderen te zoeken, zonodig kunnen maandag de verhoudingen binnen het EMS grondiger worden herzien.”

Ook Manfred Weber, woordvoerder van het verbond van Duitse banken ziet dat zo: “Deze week kwamen binnen het EMS de eerste aanpassingen sinds 1987, dat had te lang geduurd, wat dat betreft hadden we de afgelopen dagen een nuttige regenbui”.

De voorzitter van het Duitse werkgeversverbond, Klaus Murmann (CDU), is ook al blij dat de afgelopen dagen “eindelijk de dam gebroken werd” en er een einde kwam aan de verplichting om immense bedragen in de verdediging van te hoog gewaardeerde munten te steken en daarbij zelf inflatierisico's te lopen. Voor de Italiaanse en de Britse economie kan volgens hem nu een gezondere basis ontstaan, gelooft hij.

Net als Röller van de Dresdner Bank vindt prof. Lutz Hoffmann (Berlijns instituut voor economisch onderzoek) de Duitse renteverlaging van begin deze week nogal bescheiden, óók gezien de stagnatie in de Duitse conjunctuur. Maar behalve een geldig prestigemotief - “de centrale bank kan een rente-verhoging moeilijk twee maanden later helemaal ongedaan maken” - heeft de Bundesbank volgens hem ook de begrijpelijke neiging om zo lang mogelijk het accent op stabiliteit van de mark te blijven leggen. Het lijkt hem trouwens nu al vast te staan dat er straks, in '97 of '99, binnen het Europa van de EMU voorshands “twee divisies” of “twee snelheden” zullen zijn, waarbij hij Duitsers, Fransen en de Benelux in de eerste divisie ziet.

Minister Theo Waigel (CSU, financiën) reageerde koel op de verwijten aan het Duitse adres. “Het EMS heeft getoond dat het adequaat kan reageren, het is deze week operationeler geworden. Iedereen moet allereerst zijn eigen huis op orde houden.” Hans Tietmeyer, vice-president van de Bundesbank en Schlesingers beoogde opvolger: “Als de Britten wegens hun conjunctuur een lagere rente hadden gewild, hadden ze zelf het pond kunnen devalueren”.