Duras

Drie bekende Franse uitgevers, Gallimard, Minuit en POL, hebben een literair manuscript geweigerd dat - op enkele kleine veranderingen na - identiek was aan een korte roman van Marguerite Duras. Het manuscript was afkomstig van een jonge rechtse auteur die met zijn schelmenstreek wilde aantonen dat het werk van Duras in Frankrijk ten onrechte als sacrosanct wordt beschouwd.

De affaire is onthuld in de literatuur-bijlage van Le Figaro om, zoals de verantwoordelijke redacteur in een nogal hypocriet kadertje beweert, “de betrekkelijkheid van het literaire oordeel aan te tonen”. De auteur die de affaire in een pagina-groot artikel onthult, laat zijn lezers daarentegen niet in de geringste twijfel waar hij staat als het om Marguerite Duras gaat.

“De geringste onomatopee (klanknabootsing) die uit haar verheven balpen voortkomt, neemt de allure aan van een oostelijk aforisme, veroorzaakt muiterij op de stations van de spoorwegen en tranen bij de kenners van de taal. Als zij schrijft "Hoe gaat het?', dan staan de exegeten klaar om hun cahiers te vullen”, zo schrijft hij. De sympathie van de Figaro-redacteur gaat dus uit naar de jonge schrijvers van het blad Réactions, die uit ergernis over de literaire "heiligheid' van Duras besloten bij haar uitgevers de proef op de som te nemen.

Een zekere Guillaume P. Jacquet (een pseudoniem) kopieerde l'Après-midi de M. Andesmas, een korte roman van circa 50 bladzijden van Duras, die herhaaldelijk herdrukt wordt en uitgegeven wordt door Gallimard (collection L'Imaginaire). Hij veranderde de namen van de romanpersonen - Valérie werd Margot en Michel Arc werd Michel Papin, naar Frankrijks bekendste voetballer. Onder de titel Margot et l'important ( Margot en het belangrijke) werd het geschrift verstuurd uit Château-Chinon, het plaatsje waarvan president François Mitterrand vele jaren burgemeester was en Duras kind aan huis is.

In een begeleidende brief maakte Jacquet de uitgevers er nog op attent dat de “nouveau roman in het algemeen en die door Duras in het bijzonder hem lange tijd door het hoofd hadden gespookt”. De drie uitgevers die het manuscript kregen toegestuurd, reageerden snel met vriendelijke doch ferme afwijzingen. Conclusie van Le Figaro: “Marguerite Duras bestaat niet.”

    • Jan Gerritsen