Conflict Londen en Bonn over de monetaire crisis; Britse pond zakt verder; Nog geen besluit over Euro-top; Ierse rente nu 25.000 procent

LONDEN/BONN, 18 SEPT. Tussen de Britse en Duitse regering is het vanmorgen tot een politieke ruzie gekomen naar aanleiding van de valutacrisis op de Europese markten. De Britse minister van financien, Norman Lamont, gaf het Duitse monetaire beleid de schuld van de devaluatie van het pond en de crisis binnen het EMS. Hij eiste een verandering van het Duitse monetaire beleid als voorwaarde voor de terugkeer van het pond in het EMS. In een reactie noemde de Duitse bondskanselier Kohl de uitlatingen van Lamont vanmiddag “ongepast voor een minister”.

Kohl riep op tot een EG-topconferentie over de valutacrisis, ongeacht de uitkomst van het Franse referendum over Maastricht. Al eerder stelden de Italiaanse minister-president Amato en de Franse premier Beregovoy een Europese topconferentie voor op zondagavond.

Een woordvoerder van de Britse premier Major reageerde vanmiddag dat er pas na het Franse referendum zal worden besloten of er op korte termijn een Europese top komt. Het Verenigd Koninkrijk bekleedt op dit moment het voorzitterschap van de EG.

Aan de vooravond van het Franse referendum over het Verdrag van Maastricht op zondag bereikte de chaos op de Europese valutamarkt vanmorgen een nieuw hoogtepunt. Na Lamonts uitspraken kelderde het pond sterling verder van een slotkoers van bijna 2,97 gulden op donderdag naar ruim 2,94 gulden. Tegen het middaguur won het pond een cent. De Franse franc, de Deense kroon, de Portugese escudo en het Ierse punt noteerden rondom of net onder de bodemkoersen van het Europese Monetaire Stelsel (EMS). De centrale banken grepen herhaaldelijk in om de koers te steunen. Op de valutamarkten werd tegen het middaguur een daggeldrente op het Ierse punt gesignaleerd van uiteindeljk 25.000 procent. Met de extreme rente wil de Ierse centrale bank tot op het laatste moment de neerwaartse speculatie in het punt tegen gaan.

De Franse centrale bank steunde vanmorgen de franc. De Franse munt stond vanmorgen zwaar onder druk, en noteerde een koers van 32,92 gulden, een fractie boven de ondergrens van het EMS. De valutahandel hield rekening met een Frans “nee” op zondag, wat volgens verwachtingen in de markt zou resulteren in een daling van de franc aanstaande maandag.

De Italiaanse premier presenteerde gisteren een dramatisch plan voor de sanering van de overheidsfinancien. Ook Zweden kondigde vanmorgen drastische bezuinigingen aan.

Japan staat klaar om grootscheeps te intervenieren in de valutamarkten, mocht de verwarring in Europa maandag overslaan naar de rest van de wereld. Dit zei de Japanse minister van financien, Tsutomu Hata, vanmorgen.

Op de valutamarkten werd verwacht dat pas aan het eind van de middag de rust onder de Europese munten terugkeert. In New York gaat de handel vanavond nog door, maar wordt wat de onderlinge Europese valuta betreft, te gering geacht om nog grote koersschommelingen teweeg te brengen. Temidden van de voortdurende chaos profiteerde de Amerikaanse dollar met de stijging van een cent naar ruim 1,68 gulden.