Pond en lire uit Europees monetair stelsel; Italië verlangt Europese top; Britse rente weer omlaag; Peseta gedevalueerd

AMSTERDAM, 17 SEPT. Het Britse pond sterling en de Italiaanse lire maken tijdelijk geen deel meer uit van het Europese Monetaire Stelsel. De Spaanse peseta is met vijf procent gedevalueerd.

De Ierse punt stond vanochtend onder druk en werd verdedigd door de Ierse centrale bank en de Bundesbank.

Tot het wegvallen van pond en lire uit het EMS is vannacht in een spoedzitting van het monetair comité van de Europese Gemeenschap besloten. Reden voor de maatregel is de aanhoudende druk op de drie munten op de valutamarkten. De Bank of England heeft vanmorgen de officiële rente met twee procent verlaagd tot 10,0 procent, nadat de centrale bank gisteren de rente verhoogde tot 12 procent in een laatste poging de vrije koersval van het pond sterling te stoppen. De Bundesbank ging vanmorgen, tegen de verwachtingen op de valutamarkt in, niet over tot een verlaging van de rente.

De Italiaanse minister van buitenlandse zaken Emilio Colombo riep vanmorgen op tot een zitting van het monetair comité op zondag. Dan wordt het Franse referendum gehouden over het verdrag van Maastricht. Het monetair comité bestaat uit de ministers van financiën en de presidenten van de centrale banken van de lidstaten. Colombo zei voorts dat de lire aanstaande dinsdag in het EMS zal terugkeren. Hij werd daarin bevestigd door de Italiaanse centrale bank. In EG-kringen in Brussel werd het Italiaanse voornemen afgedaan als “onhaalbaar”.

De uittreding van het pond uit het Europese Monetaire Stelsel kwam in de praktijk neer op een devaluatie van het pond. De koersdaling van de munt wordt niet langer verhinderd door steunaankopen van de Bank of England. Vanmorgen werd een koers genoteerd van 2,99 gulden, veertien cent lager dan de bodemkoers binnen het EMS. Ook de lire wordt niet langer verdedigd, en zakte vanochtend door de vloer van het EMS. Het EMS verkeert volgens waarnemers in zijn grootste crisis sinds bijna dertien jaar.

Minister Kok (financiën) liet in een reactie blijken bang te zijn voor de komende dagen. De onrust op de valutamarkten is volgens Kok in belangrijke mate veroorzaakt door het aanstaande Franse referendum over "Maastricht'.

Financiën liet vanmorgen in een officiële reactie weten te hopen op een spoedige terugkeer van de lire en het pond in het EMS. Financiën zei het “jammer” te vinden dat de Britse en Italiaanse overheden moesten besluiten de wisselkoersen van beide munten te laten "zweven'. Het ministerie beschouwt de devaluatie van de peseta met vijf procent gezien de Spaanse concurrentiepositie als “rechtvaardig”.

De Duitse minister van financiën Waigel wees vanmiddag Britse verwijten over de hoge Duitse rente van de hand. De bewindsman verwachtte dat op de geldmarkten de rust nu weer zal terugkeren, “en zeker na het Franse referendum van komende zondag”.