Politie bezorgt mafia een "zwarte september'

ROME, 17 SEPT. In een succesvol offensief tegen de mafia heeft de Italiaanse politie de afgelopen twee weken een aantal van de belangrijkste voortvluchtige leiders van de georganiseerde misdaad weten te arresteren, reden voor minister van justitie Martelli om te praten over een “zwarte september” voor de mafia.

Het nieuwste succes kwam gisteravond, toen in samenwerking met de Franse politie de 58-jarige Domenico Libri werd gearresteerd, de leider van de Calabrese versie van de mafia, de 'ndrangheta. Libri, een van de twintig meest-gezochte mensen van Italië, werd gearresteerd toen hij in Marseille uit een vliegtuig uit Parijs stapte.

Eerder deze maand werden twee andere mensen van deze lijst aangehouden: Giuseppe Madonia, die wordt beschouwd als de nummer twee van de Siciliaanse mafia, en Carmine Alfieri, leider van de machtigste bende van de camorra, de Napolitaanse versie van de mafia.

Verder zijn in samenwerking met Interpol en het Amerikaanse Drugs Enforcement Agency in Venezuela drie "bankiers' van de mafia gearresteerd, al tien jaar lang voortvluchtig, en is een aantal minder belangrijke mafiosi gearresteerd.

Minister van justitie Claudio Martelli, die heeft gezworen de mafiamoorden op de rechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino te zullen wreken, sprak gisteren van “een zwarte september” voor de mafia. “Eindelijk beginnen we de resultaten binnen te halen van een gerichter en beter gecoördineerd antwoord van de staat” op het geweld van de mafia, zei Martelli.

Na de moord op Falcone, in mei, en Borsellino, in juli, is een reeks anti-mafiamaatregelen genomen die nu zijn vruchten begint af te werpen. Vincenzo Parisi, de commandant van de Italiaanse politie, zei dat minister van binnenlandse zaken Nicola Mancino een sterke impuls heeft gegeven aan de strijd tegen de mafia. Op suggesties dat de politie eerder in actie had kunnen komen, maar dat dit zou zijn tegengewerkt vanuit de politiek, zei Paris vorige week: “Er heeft in het verleden geen politiek veto bestaan.” Hij zei dat de opzienbarende successen van deze maand een direct gevolg zijn van betere samenwerking tussen de verschillende politiekorpsen en van de maatregelen die na de moord op de twee rechters zijn genomen.

Libri is in Parijs opgespoord door leden van de Italiaanse geheime dienst Sisde. Hij geldt als een van de gevaarlijkste en meest meedogenloze leiders van de mafia in Reggio Calabria, de stad in de teen van de Italiaanse laars. Libri had fortuin gemaakt met de openbare werken in Reggio en omgeving. Hij zal naar verwachting binnenkort door Frankrijk worden uitgeleverd aan Italië.

Parisi heeft ook gezegd dat in deze recente arrestatiegolf pentiti, spijtoptanten van de mafia die besluiten samen te werken met de justitie, een grote rol hebben gespeeld. In het nieuwe pakket anti-mafiamaatregelen staan de pentiti centraal. Zij krijgen meer mogelijkheden voor strafverlichting als zij waardevolle informatie geven, en er is meer geld beschikbaar om hen en hun directe familieleden in staat te stellen elders onder een andere naam een nieuw leven te beginnen.

De pentito Leonardo Messina is een van de informanten die een rol hebben gespeeld in de arrestatie van de 45-jarige Giuseppe Madonia, die in het Noorditaliaanse stadje Longara werd aangehouden. Madonia was al negen jaar lang voortvluchtig en geldt als een van de vijf leden van de cupola van de mafia, een soort Raad van Bestuur die alle belangrijke besluiten neemt. Daarom moet Madonia volgens de politie ook betrokken zijn geweest bij het besluit om Falcone en Borsellino te vermoorden.

“Het is voor het eerst sinds de arrestatie van Liciano Liggio, dertig jaar geleden, dat we iemand van de cupola te pakken hebben gekregen,” zei politie-officier Serra, lid van het arrestatieteam. Volgens Serra zijn de andere leden van de cupola Totò Riina en Bernardo Provenzano, beiden uit Corleone, Nitto Santapaolo uit Catania en een vierde man wiens naam Serra niet wilde noemen.

Giuseppe Madonia, wiens machtsbasis in de Siciliaanse steden Gela en Caltanissetta ligt, heeft nauwe banden met de bendes uit Corleone, die de Siciliaanse mafia domineren. Volgens de politie maakt hij geen deel uit van de mafiafamilie van de in 1976 vermoorde Francesco Madonia, die grote delen van Palermo controleert. Na de moord op Falcone kwam er een anoniem telefoontje dat deze aanslag een cadeautje was voor de familie Madonia, in wier territorium de bomaanslag werd uitgevoerd.

Het is nog onduidelijk of Madonia direct betrokken is geweest bij de aanslagen op Falcone en Borsellino. Zijn arrestatie vloeit niet voort uit het onderzoek hiernaar, maar komt na een onderzoek dat al een paar maanden vóór de moord op Falcone is begonnen.

Falcone en Borsellino hadden in 1985 een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Pasquale Cuntrera, een Siciliaan die ongeveer twintig jaar geleden met zijn twee broers Paolo en Gaspare naar Venezuela was vertrokken en daar voor vrijwel alle Siciliaanse mafiabendes als bankier optrad. Na een lang onderzoek is het drietal zaterdag gearresteerd in Caracas en direct uitgewezen naar Italië.

De Cuntrera's zouden ook een rol hebben gespeeld bij de smokkel van cocaïne en heroïne naar Noord-Amerika en Europa. Hun investeringen met het geld van de drugshandel zijn volgens de politie ongeveer één miljard dollar waard. Alessandro Pansa, een politie-functionaris die zei dat hij tien jaar op de gebroeders Cuntrera heeft gejaagd, schatte dat het drietal jaarlijks voor 165 miljoen dollar witwaste.

Volgens Pansa waren de Cuntrera's de belangrijkste voortvluchtige mafiosi buiten Italië. Hij zei dat zij zo belangrijk waren voor de financiële transacties van de mafia, dat zij boven de strijd tussen de verschillende families stonden en werkten voor rivaliserende groepen.

De instorting van de lire heeft deze successen in de strijd tegen de mafia overschaduwd. Maar zij laten zien dat, in tegenstelling tot het verleden, de oorlogsverklaringen aan de mafia na de moord op Falcone en Borsellino, geen loze woorden zijn gebleven.