Kwaliteit van sperma is afgenomen in de laatste vijftig jaar

Het volume van een zaadlozing bij gezonde vruchtbare mannen is tussen 1940 en 1990 afgenomen van gemiddeld 3,40 ml tot 2,75 ml. Per milliliter liep het aantal zaadcellen terug van 113 miljoen tot 66 miljoen. Globaal is dat een achteruitgang van 50% in 50 jaar. Dit blijkt uit een literatuuronderzoek waarbij de gegevens van 14.947 zaadlozingen werden verwerkt (British Medical Journal, 12 sept).

De afname van de zaadproduktie was wel eerder gemeld, maar werd nooit erg serieus genomen, vooral omdat mannen die hun sperma bij de dokter inleveren dat meestal doen vanwege een medisch probleem. Dr. N.E. Skakkebaek en medewerkers doorzochten alle artikeltitels uit de medische literatuur sinds de jaren dertig. Tot 1966 handmatig, daarna met de computer. Zaadceltellingen bij mannen die voor vruchtbaarheidsonderzoek kwamen en met genitale abnormaliteiten werden uitgesloten.

Vaak wordt gedacht dat door de toegenomen milieuverontreiniging de vruchtbaarheid terugloopt. Niet hoeft te worden getwijfeld aan het verband tussen zaadcelconcentratie en vruchtbaarheid. In de jaren 40 lag de ondergrens voor normaal sperma bij 60.106 miljoen zaadcellen per milliliter. Tegenwoordig is die al verlaagd tot 20.106 cellen/ml. Onbekend is of er meer mannen onvruchtbaar zijn. Dat is ook niet te achterhalen omdat in het verleden dit onderzoek - naar huidige maatstaven beoordeeld - zeer gebrekkig werd uitgevoerd.