Kok verwijt Engeland en Italië falend beleid

BERLIJN, 17 SEPT. Minister Kok van Financiën reageerde vanochtend in Berlijn waar hij verblijft voor de Socialistische Internationale, op het tumult op de Europese valutamarkten.

Wat ziet u als oorzaak van de herschikking?

“De oorzaak is tweeledig. De uittreders zijn toch niet de sterkste broeders als het gaat om de kwaliteit van het economisch beleid en de economische prestaties. Engeland zit al zo'n twee jaar in een economische recessie, en heeft ondanks de renteverlaging weinig zicht op economisch herstel. En Italië is het bekende verhaal, daar schort het enorm aan de discipline om orde op zaken te stellen in budgettair opzicht. Nu is dat niet de enige verklaring. Wij zitten in een periode van spanning op de valutamarkten en de onzekerheid omtrent het Franse referendum over Maastricht. Als er zo'n spanning is zijn de zwakke broeders daarvan als eerste de dupe. Misschien zijn de financiële markten ook een beetje teleurgesteld geraakt de afgelopen twee dagen over de wel heel minimale renteverlaging in Duitsland van maandag. Men had misschien na het besluit van zondag verwacht dat de Bundesbank de rente sterker zou verlagen. Hoe krachtiger de D-mark en ook de gulden dan blijven, hoe meer de zwakke broeders onder druk staan.”

Hoe ziet u de besluiten van gisteravond?

“De besluiten zijn te betreuren maar wel begrijpelijk. De Britten hebben kennelijk even gespeeld met de gedachte het hele EMS aan de kant te zetten. Dat lijkt me niet verstandig en het is er gelukkig ook niet van gekomen. Ik hoop dat zij er weer snel bij komen. Dat geldt ook voor de Italianen die nog even iets tijdelijker uittreden, een paar dagen en dan willen zij weer terugkomen.”

Vreest u niet dat het EMS zal verbrokkelen?

“Nee, het is natuurlijk wel zo dat het EMS niet aan kracht wint als er landen uittreden. Het EMS kan echter wel een herschikking hebben, wij waren het lang niet meer gewend sinds 1987, geloof ik. Daarom zijn wij nu ook extra gespannen. Dit zijn spannende en ook ongebruikelijke tijden. Dit illustreert wel hoe zeer Europa behoefte heeft aan een stevig economisch en monetair beleid, zeker ook op basis van het EMU-verdrag, met de ene munt, de ene bank en vaste wisselkoersen.”

Denkt u dat de rust op de financiële markten terugkeert na een "ja' in het Franse referendum?

“Ik denk dat er in zoverre een causaal verband is dat de mate waarin de Fransen "ja' zeggen de kans op een stabiele ontwikkeling groter is. Omgekeerd wil ik ook niet de suggestie doen dat een "nee' over Maastricht tot volstrekte onoverzichtelijkheid zal gaan leiden. Dat laat zich allemaal niet voorspellen. Het is echter evident dat een "ja' in Parijs bijdraagt tot meer stabiliteit.”