Europese effectenbeurzen positief over Britse maatregel

AMSTERDAM, 17 SEPT. De internationale reacties op het besluit de Britse pond en de Italiaanse lire te devalueren variëren van onverschilligheid in de VS tot een gunstig ontvangst op de Europese beurzen en politieke beroering in Italië.

VS: tumult puur Europese aangelegenheid

De beroering op de Europese financiële markten is een Europese aangelegenheid en de Verenigde Staten zal geen stappen nemen om de Europese grillen te helpen beheersen, zo verklaarden regeringswoordvoerders en een zegsman van de centrale bank. De regering Bush voegde daar nog aan toe dat de huidige ontwikkelingen gunstig konden zijn voor de economie omdat die kunnen leiden tot renteverlagingen in Europa die de economie stimuleren.

De dollar spint garen bij de onrust in Europa maar onzekerheid blijft troef. Analisten komen tot tegenstrijdige uitspraken als het gaat om de koers van de dollar in de nabije toekomst. Duidelijk is echter dat zo snel mogelijk een aanpassing van de valutaverhoudingen binnen het Europese Monetaire Stelsel (EMS) moet plaatshebben.

Volgens sommigen is de chaos op de Europese valutamarkten de afgelopen dagen te beschouwen als een anticipatie op de uitslag van het Franse referendum van aanstaande zondag. De markten forceren als het ware een Frans "nee' tegen Maastricht doordat nu al in te calculeren, aldus Joshua McInerney van ABN/Amro. “De verwarring die de huidige ontwikkelingen veroorzaken zal meer Fransen doen besluiten om daadwerkelijk Maastricht af te wijzen.”

Japan ontsnapt aan Europese orkaan

Terwijl Japan uit de orkaan blijft die raast over Europa's financiële markten, vrezen Japanse monetaire autoriteiten niettemin de druk van Amerika om de Japanse rente verder te verlagen. Premier Kiichi Miyazawa noemde gisteren de Duitse renteverlaging van afgelopen maandag “te klein”. Waarnemers menen dat een forsere Duitse renteverlaging de Amerikaanse druk op Japan zou doen wegnemen.

Minister Hata van financiën, die morgen afreist naar de halfjaarlijkse vergadering van de financiële G-7 zaterdag in Washington, zou morgen al een gesprek hebben met zijn Amerikaanse collega Nicholas Brady. Bronnen op het ministerie van financiën in Tokio zeggen dat Hata zal weigeren aan Amerika's druk toe te geven. Japans disconto is vijf keer verlaagd en staat met 3,25 procent nu laag genoeg. Tenslotte heeft Tokio eind augustus besloten tot een mega-dosis van 10,7 biljoen yen (136 miljard gulden), een oppep-pakket dat alle verwachtingen sloeg.

Goeverneur Yasushi Mieno van de Bank van Japan, die Hata op de financiële G-7 vergezeld, zei gisteren op een persconferentie in Tokio, dat de Duitse renteverlaging van afgelopen maandag geen directe invloed zal hebben op Japans monetaire beleid. Daarmee aangevend dat de centrale bank haar disconto niet verder zal verlagen.

Premier Amato: Italië moet fors snoeien

De Italiaanse premier Giuliano Amato wil op de instorting van de lire antwoorden met een bezuinigingsoperatie zonder precedenten die het vertrouwen in de Italiaanse munt moet herstellen.

Op het kabinetsberaad dat vanmiddag zou worden gehouden, moet een besluit daarover worden genomen. Daarna wil Italië, dat drie werkdagen lang de officiële valutahandel heeft stilgelegd, dinsdag weer deelnemen in het Europees Monetair Stelsel.

In de korte verklaring vanmorgen van het ministerie van schatkist wordt in het midden gelaten of daarvoor een nieuwe devaluatie nodig is. Gezien de druk op de lire gisteren en vanmorgen bij de onofficiële handel wordt een nieuwe officiële waardedaling van de lire verwacht. De verklaring onderstreept dat de opschorsting van deelname in het EMS niet meer dan drie werkdagen zal duren.

Het besluit om de officiële valutahandel drie werkdagen stil te leggen is een poging om zonder al te grote schade voor de schatkist een indicatie te krijgen welke waarde van de lire voor de markt aanvaardbaar is. De periode van drie dagen is gekozen om het effect van de uitslag van het referendum in Frankrijk en van de tussentijdse bezuinigingen waartoe het kabinet vanmiddag zou besluiten, mee te kunnen laten spelen.

“We zitten in een noodtoestand ... en we zullen doen wat nog nooit is gedaan,” zei Amato in een korte verklaring over de financiële noodsituatie in de Kamer, gisteren, voordat de lire tijdelijk uit het EMS werd gehaald.

Zweedse rente gestegen tot 500 procent

De Zweedse centrale bank, Riksbanken, heeft vanmorgen de daggeldrente verhoogd tot 500 procent en zal dat niveau tenminste tot maandag handhaven. De maatregel is bedoeld om de valuta-uitstroom te stoppen en de waarde van de Zweedse kroon op peil te houden.

Het rentetarief geldt voor korte-termijnleningen van de centrale bank aan commerciële banken en is vergelijkbaar met het discontotarief in andere landen. De Riksbanken wil met de maatregel speculanten duidelijk maken dat ze vastbesloten is de kroon niet te laten devalueren.

Het was de tweede renteverhoging in Zweden binnen 24 uur, na een stijging gistermorgen van twintig naar 75 procent. Die maatregel bleek niet voldoende om de kapitaalvlucht in hardere valuta als de Duitse mark te stoppen.

Investeerders willen van hun Zweedse kronen af met het oog op het Franse referendum zondag over het Verdrag van Maastricht. Na een Frans 'nee' komt het waarschijnlijk tot een algehele herschikking van Europese valuta, waarbij de Zweedse kroon zal devalueren.

Stemming op beurzen per saldo beter

Handelaren op de beurs hebben de indruk dat veel particuliere en institutionele beleggers vanwege de grote onzekerheid over de wisselkoersen en de rente een afwachtende houding aannemen. Zij gaan ervan uit dat de schommelingen op de beurs voor een belangrijk deel het gevolg zijn van transacties van de professionele handel en de invloed van de optiebeurs op de aandelenbeurs.

De diverse aankondigingen van renteverhogingen en -verlagingen hadden door de bank genomen een stimulerend effect gehad op de meeste aandelenbeurzen in Europa. Vrijwel alle Europese beurzen sloten gisteren hoger nadat ze aanvankelijk lager waren geopend. De handel ziet de valuta-onrust als het voorstadium van een definitieve herschikking van het EMS.

Na de de verlaging van de Duitse rente maandag had de Amsterdamse effectenbeurs zeer enthousiast gereageerd: de EOE-index schoot ruim tien punten omhoog. Dinsdag en aanvankelijk ook gisteren bekoelde de euforie weer en moest de EOE-index een paar punten inleveren. Na de Britse renteverhogingen en de Nederlandse discontoverlaging trok de beursindex echter weer aan. Vanmorgen opende de Amsterdamse beurs vast.

Aan de andere kant hebben allerlei neveneffecten van het zwevende pond wel gevolgen voor de aandelen- en kapitaalmarkt. De dollar is, net als het goud, weer in trek door de schermutselingen op de Europese valutamarkt. Beleggers zoeken zekerheid. Hierdoor doen de dollargevoelige fondsen op het Damrak het goed. Deze fondsen, zoals Ahold, KLM en Nedlloyd, hadden het de afgelopen tijd moeilijk omdat de dollar naar een dieptepunt was afgegleden.