Bobby Fischer vergroot voorsprong in tweekamp naar 4-2; Spasski van kwaad tot erger

AMSTERDAM, 17 SEPT. Bobby Fischer won gisteren in Sveti Stefan voor de derde achtereenvolgende keer in zijn tweekamp tegen Boris Spasski. De stand na negen partijen is nu 4-2 voor Fischer. Net als in de achtste partij maakte Spasski een grove blunder. Het gaat met hem van kwaad tot erger. De negende ontmoeting was een partij van niets, een duel dat eigenlijk maar uit één zet bestond. De ruilvariant van het Spaans had Fischer eerder gespeeld, onder meer tegen Spasski zelf, in hun vorige match van 1972.

Spasski zou op de hoogte moeten zijn. Tot de zeventiende zet was alles in de openingsboeken te vinden. Toen week Fischer af van het bekende voorbeeld. De eerste zet die Spasski zelf moest bedenken was een blunder die op slag een einde maakte aan de partij. Vier zetten later gaf hij op. Dit onnozele partijtje duurde toch nog meer dan drie uur, een teken waarschijnlijk dat Spasski de openingstheorie vergeten was.

Als Fischer nu nog een partij wint en op vijf punten komt, verhuist de match naar Belgrado. In Sveti Stefan begint Fischer zich net op zijn gemak te voelen. Maandag was hij aanwezig bij de presentatie van een aan de match gewijde serie postzegels. Hij liet zich fotograferen, gaf handtekeningen, babbelde met iedereen en was in een uitstekend humeur. Tevreden spinnend verklaarde perschef Dukolic: “Voorzichtig, als met een kind, hebben we hem langzaam voorbereid op zijn hernieuwde kennismaking met het publiek. Nu zien we hem in zijn nieuwe rol groeien.”

Wit Fischer-zwart Spasski, negende partij

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5xc6. Een oude liefde van Fischer. In de Olympiade van Havana 1966 had hij er veel succes mee. 4...d7xc6 5. 0-0 f7-f6 6. d2-d4. Deze stelling hadden Fischer en Spasski ook in 1972 in hun 16de matchpartij. Spasski speelde toen 6...Lg4. 6...e5xd4 7. Pf3xd4 c6-c5 8. Pd4-b3 Dd8xd1 9. Tf1xd1 Lc8-g4 10. f2-f3 Lg4-e6 11. Pb1-c3 Lf8-d6 12. Lc1-e3 b7-b6 13. a2-a4 0-0-0. 13...Kf7, wat voor het eerst werd gespeeld door Kortsjnoi in zijn match tegen Timman, Leeuwarden 1976, wordt als veiliger beschouwd. 14. a4-a5 Kc8-b7 15. e4-e5 Ld6-e7. Zwart moet oppassen. 15...fxe5 zou verliezen na 16. axb6 cxb6 17. Pe4 Lc7 18. Pbxc5+ en 15...Lxb3 16. exd6 Lxc2 17. Tdc1 Lg6 18. dxc7 is ook heel goed voor wit. 16. Td1xd8 Le7xd8. Nog steeds een bekende stelling. In Adorjan-Ivkov, Skopje 1976, volgde 17. axb6 cxb6 18. Pe4 (op 18. Lxc5 komt niet 18...Lxb3? 19. Lf8, maar 18...Ph6) Lxb3 19. Pd6+ (beter lijkt 19. cxb3) Kc6 20. cxb3 Pe7 21. Txa6 Pd5 remise. 17. Pc3-e4 Dit maakt het zwart moeilijker. 17...Kb7-c6 Tot nu toe waren alle zetten van zwart in de openingsboeken te vinden. De eerste zet die hij zelf bedenkt is een fatale blunder. Spasski zei na afloop dat hij bezig was een lange variant te berekenen die begon met 17...Ld5, en toen zonder goede reden impulsief iets anders deed.

ZIE DIAGRAM

18. a5xb6 c7xb6 19. Pb3xc5. Hoe kan zwart dit hebben overzien? Het is de zet waar wit het in deze variant steeds van moet hebben. 19...Le6-c8. Ook na 19...bxc5 20. Txa6+ Kd5 21. Td6+ Kxe5 22. Txd8 wint wit makkelijk. 20. Pc5xa6 f6xe5 21. Pa6-b4+. Zwart gaf op. Hij staat een pion achter en er gaat nog meer materiaal verloren.