Betere rolverdeling zorgt voor een doelpuntenregen bij PSV; Hand Westerhof wordt zichtbaar

EINDHOVEN, 17 SEPT. Wat Guus Hiddink opbrak in zijn laatste jaar bij PSV, wat Bobby Robson in twee jaar Eindhoven niet voor elkaar kreeg, dat is de pedagoog Hans Westerhof al voor de herfst gelukt. Voor het eerst sinds PSV vier jaar geleden de Europa Cup won, is de ploeg weer een eenheid.

Dat betekent niet dat er steeds briljant wordt gevoetbald. In de eerste helft tegen de Litouwse juniorenploeg van Zalgiris Vilnius - gemiddelde leeftijd nog geen 21 jaar - speelde de Eindhovense ploeg gisteren zelfs allerbelabberdst: tam, traag, ongeconcentreerd. Ook al doet de eindstand van 6-0 anders vermoeden. De beste kansen waren in die eerste 45 minuten voor de Balten, die weliswaar nog veel te leren hebben - trainer Vyatatus Janciauskas noemde de wedstrijd “een nuttige praktijkles” - maar verrasten met balvaardigheid en lef.

Dat betekent wel dat de ploeg in staat is zichzelf te corrigeren. Zonder naar schuldigen te zoeken. Zonder opeens naar een andere speelwijze over te stappen. Het systeem is bekend. Het moet alleen goed worden uitgevoerd.

PSV herstelde zich knap gisteravond in de tweede helft. Het tempo ging twee versnellingen hoger. De flanken stichtten meer gevaar. Steeds meer kreeg de wedstrijd het karakter van een belegering. Dat de Litouwse burcht toch niet helemaal met de grond werd gelijk gemaakt, kwam omdat de Eindhovense oorlogsmachine nog altijd haperingen vertoont.

Westerhof gaf dat na afloop ook onmiddellijk toe. Hij zweert bij eerlijkheid en duidelijkheid. Voor de meeste spelers een verademing na het Robson-tijdperk van permanente twijfel en kop-in-het-zand-stekerij. Als grootste verandering noemen ze zelf dat ze precies weten waaraan ze toe zijn. Ze weten dat Westerhof een 4-4-2-systeem voor ogen staat met veel positiewisselingen. Iedere speler weet ook welke taak hij daarin vervult.

Plezierige bijkomstigheid is dat die rolverdeling de meeste PSV'ers op het lijf lijkt geschreven en hun talenten opeens veel beter tot hun recht laat komen. Dat geldt voor aanvoerder Gerald Vanenburg die vorig jaar nog een plaats als spelbepalende vrije middenvelder claimde. Westerhof heeft hem er kennelijk van overtuigd dat hij beter als opstormende rechtshalf kan fungeren, steeds vlak langs de zijlijn een overvloed aan ruimte creërend. Het gevolg is dat iedereen eindelijk weer eens kan zien wat een fantastische voetballer die Vanenburg eigenlijk is. Met schitterende passeerbewegingen en een begenadigde traptechniek, zoals hij gisteren tegen Zalgiris zelfs halfziek overtuigend demonstreerde.

Een andere PSV'er die helemaal opbloeit onder het liefkozende oog van de meester is Juul Ellerman, van oudsher de joker van het elftal. Een onderschatte speler, misschien door zijn bescheiden uitstraling en zijn ogenschijnlijk onbeholpen motoriek. Robson liet hem steeds wisselend optreden als links- of rechtsbuiten. Maar Westerhof heeft hem een plaats toebedacht als voorste middenvelder, direct achter de spitsen. De positie die hij altijd heeft gewild.

Als vervanger van de geblesseerde Romario moest hij gisteren toch weer noodgedwongen als tweede spits opdraven naast de altijd balvaste, steeds weer onschatbare Kieft. Dat belette hem niet om drie keer te scoren: twee keer met het hoofd en één keer met de voet. Zijn eigen inbreng bracht hij vervolgens terug tot miniscule proporties. De voorzetten waren zo perfect op maat gesneden. Hij had zo riant veel ruimte gekregen. Koeman, Kieft en Numan maakten de andere goals.

Westerhof heeft niet alleen voor duidelijkheid gezorgd. Hij heeft ook de discpline weer in ere hersteld, zeggen de spelers. Hij heeft ook de trainingen gevarieerder en doelgerichter gemaakt. Ingestudeerde patronen waren gisteren bij vrije trappen en corners te zien. Een nieuwtje was het geven van signalen voor een hoekschop. Eén arm omhoog betekende dat de bal bij de tweede paal terecht zou komen. Twee armen de lucht in duidde op een harde voorzet bij de eerste paal. Streek de hoekschopnemer zijn haren achteloos naar achter, dan mochten de aanvallers rekenen op een hoge bal bij de eerste paal, die doorgekopt moest worden. Welk gebaar bij welk patroon hoort, wisselt per wedstrijd.

Onder Westerhof krijgen spelers ook de kans om te trainen op eigen specialiteiten. Zo oefent Numan graag zijn kromme voorzet die een kwart van een cirkel beschrijft. Een verraderlijk wapen waarop verdedigers zich gemakkelijk verkijken, ontdekte gisteravond ook Zalgiris Vilnius. Ellerman kon uit één van die boomerang-ballen scoren. Ook het doelpunt dat Numan zelf fabriceerde, beschreef een verrassende baan. Maar hoe hij die draaiing tot stand had gebracht, kon hij niet meer reconstrueren. Het effect van zijn schoten verrast soms ook hemzelf.

De ploeg in opbouw heeft de tweede ronde van het Europa-Cuptoernooi al bijna bereikt. Het team in wording staat in de eredivisie opnieuw bovenaan. Westerhof kan voorlopig tevreden zijn.

    • Dick Wittenberg